{"id":1053,"date":"2025-12-01T10:06:54","date_gmt":"2025-12-01T07:06:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/?p=1053"},"modified":"2025-12-22T09:23:22","modified_gmt":"2025-12-22T06:23:22","slug":"ekranlardaki-ulus-dijital-milliyetcilik-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/?p=1053","title":{"rendered":"Ekranlardaki Ulus: Dijital Milliyet\u00e7ilik \u00dczerine"},"content":{"rendered":"\n

Zelal \u00d6zdemir<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Son y\u0131llarda milliyet\u00e7ili\u011fin d\u00fcnya genelinde yeniden g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck kazand\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u00e7a dile getiriliyor; pop\u00fclizmin farkl\u0131 co\u011frafyalarda g\u00fc\u00e7lenmesi, g\u00f6\u00e7 politikalar\u0131ndaki sertle\u015fme ve k\u00fcresel krizlerin siyasal s\u00f6ylemleri keskinle\u015ftirmesi bu de\u011ferlendirmelerin temel dayanaklar\u0131 aras\u0131nda. Ancak Sini\u0161a Male\u0161evi\u0107’in (2025) 21. y\u00fczy\u0131l Avrupa’s\u0131n\u0131 uzun d\u00f6nemli bir tarihsel \u00e7izgi i\u00e7inde ele alan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bu yeniden g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck halinin “ani bir y\u00fckseli\u015f”ten ziyade daha derin bir s\u00fcreklili\u011fin par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu savunuyor. Male\u0161evi\u0107’e g\u00f6re Avrupa’da milliyet\u00e7ilik ne 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda zirveye ula\u015f\u0131p sonra gerilemi\u015f bir ideoloji ne de son on y\u0131l\u0131n beklenmedik bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc; aksine devlet ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesi, e\u011fitim sistemlerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ve ulusal sembollerin g\u00fcndelik hayata yerle\u015fmesi sayesinde y\u00fczy\u0131llard\u0131r artan bir ivmeyle toplumsal dokunun i\u00e7ine sinmi\u015f uzun d\u00f6nemli bir yap\u0131. Male\u0161evi\u0107, banal ve g\u00fcndelik milliyet\u00e7ilik literat\u00fcr\u00fcne yaslanarak, bu s\u00fcreklili\u011fin g\u00fcndelik hayat\u0131n s\u0131radan detaylar\u0131nda, yemekten spora, anma rit\u00fcellerinden turizme, sessizce yeniden \u00fcretildi\u011fini vurguluyor (bkz. Billig, 1995; Skey, 2011; Fox, 2017).<\/p>\n\n\n\n

Bu durumda pop\u00fclist akt\u00f6rlerin milliyet\u00e7i s\u00f6ylemleri \u00f6ne \u00e7\u0131karmas\u0131 ya da kriz d\u00f6nemlerinde ulusal aidiyetin h\u0131zla mobilize olmas\u0131, yeni bir dalgadan \u00e7ok zaten var olan bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelmesi olabilir mi? Peki bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck nereden geliyor? \u0130\u015fte tam bu noktada dijital milliyet\u00e7ilik kavram\u0131 \u00f6nemli bir perspektif sunabilir. Dijital mecralar, banal milliyet\u00e7ili\u011fin sessizce i\u015fledi\u011fi bu g\u00fcndelik alan\u0131 hem s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor hem de d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. Sosyal medya, g\u00f6r\u00fcnmez olan\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, \u00f6l\u00e7\u00fclebilir ve payla\u015f\u0131labilir k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Sosyal medyan\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla birlikte milliyet\u00e7ilik de yeni bir boyut kazand\u0131. Geleneksel medyadan farkl\u0131 olarak, Twitter, Instagram ve di\u011fer platformlar art\u0131k s\u0131radan vatanda\u015flar\u0131n ulusal anlat\u0131lar\u0131 \u015fekillendirebildi\u011fi, tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve yayd\u0131\u011f\u0131 alanlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, akademik literat\u00fcrde “dijital milliyet\u00e7ilik” olarak kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Dijital milliyet\u00e7ilik, internetin ve sosyal medyan\u0131n kullan\u0131larak ulusal kimliklerin \u00fcretilmesi, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi ve yay\u0131lmas\u0131n\u0131 ifade ediyor. Bu kavram, hem g\u00fcndelik kullan\u0131c\u0131lar\u0131n hem de elit akt\u00f6rlerin dijital platformlarda milliyet\u00e7i s\u00f6ylemleri nas\u0131l in\u015fa ettiklerini anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00d6nemli olan \u015fu: art\u0131k milliyet\u00e7i anlat\u0131lar sadece devlet kurumlar\u0131 veya ana ak\u0131m medya taraf\u0131ndan de\u011fil, milyonlarca sosyal medya kullan\u0131c\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan da \u00fcretiliyor ve dola\u015f\u0131ma sokuluyor. Chris Chao Su ve Jun Liu’nun (2025) kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda vurgulad\u0131klar\u0131 gibi, dijital milliyet\u00e7ilik belirli bir ideolojiden \u00e7ok, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n platformlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kurduklar\u0131 etkile\u015fimlerle bi\u00e7imleniyor. Milliyet\u00e7ilik burada bir s\u00f6ylem de\u011fil, bir dola\u015f\u0131m hali, yani duygular\u0131n, tepkilerin, hatta mizah\u0131n i\u00e7inde yeniden \u00fcretilen bir topluluk duygusu.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye’de bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm en \u00e7ok sosyal medyada g\u00f6zleniyor. TikTok’ta ironiyle harmanlanan k\u0131sa videolar, X’te anl\u0131k tepkilerle kurulan politik espriler, Instagram’da “biz”i tarif eden g\u00f6rsel semboller. Hepsi ulusal kimli\u011fin g\u00fcndelik ve dijital \u00fcretim alanlar\u0131 haline geliyor. Bu i\u00e7eriklerin \u00e7o\u011fu belirli bir ideolojik \u00e7izgiye ba\u011fl\u0131 olmaktan ziyade, duygusal bir ritme sahip: k\u0131zg\u0131nl\u0131k, \u00f6v\u00fcn\u00e7, k\u0131rg\u0131nl\u0131k ve mizah ayn\u0131 ak\u0131\u015fta yan yana duruyor. Bir TikTok videosunda bir gencin “bural\u0131 olman\u0131n” zorluklar\u0131n\u0131 anlat\u0131rken ayn\u0131 zamanda bundan gurur duymas\u0131, aidiyetin hem ele\u015ftirel hem koruyucu bi\u00e7imlerini ayn\u0131 karede bulu\u015fturuyor. Milliyet\u00e7ilik bu nedenle art\u0131k bir doktrin de\u011fil ortak bir duygulan\u0131m bi\u00e7imi olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Dijital mecralar bu duygulan\u0131m\u0131 hem g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l\u0131yor hem de y\u00f6nlendiriyor. Algoritmalar, en \u00e7ok tepki uyand\u0131ran i\u00e7erikleri \u00f6ne \u00e7\u0131kararak milliyet\u00e7ili\u011fi bir “duygu ekonomisi”ne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. Be\u011feniler, payla\u015f\u0131mlar ve yorumlar bir t\u00fcr dijital yurtta\u015fl\u0131k g\u00f6stergesine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. Bu durum, milliyet\u00e7ili\u011fin sadece “\u00fclke sevgisi” olarak de\u011fil, bir “etkile\u015fim prati\u011fi” olarak ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Kullan\u0131c\u0131lar birbirlerinin duygular\u0131n\u0131, \u00f6fkelerini, gururlar\u0131n\u0131 be\u011feniler ve payla\u015f\u0131mlar \u00fczerinden tan\u0131yor ve onaylar hale getiriyor. Sosyal medyada viral olan bir bayrak g\u00f6rseli, tarihsel bir referans ya da geopolitik bir kriz an\u0131nda payla\u015f\u0131lan bir harita, sadece bilgi vermekle kalm\u0131yor ayn\u0131 zamanda dijital bir cemaat yarat\u0131yor, ortak bir duygusal zemini peki\u015ftiriyor.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye’de dijital milliyet\u00e7ilik, kendine \u00f6zg\u00fc baz\u0131 dinamiklerle \u015fekilleniyor. Her \u015feyden \u00f6nce, tarihsel anlat\u0131lar bu s\u00fcrecin merkezinde yer al\u0131yor. Osmanl\u0131 miras\u0131, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131, 15 Temmuz gibi olaylar sosyal medyada s\u00fcrekli hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor, yeniden yorumlan\u0131yor ve g\u00f6rsel i\u00e7eriklerle dola\u015f\u0131ma sokuluyor. Bu anlat\u0131lar tek bir milliyet\u00e7ilik bi\u00e7imine ait de\u011fil, farkl\u0131 kesimler ayn\u0131 sembolleri farkl\u0131 duygusal y\u00fcklerle sahipleniyor, bazen de ayn\u0131 platformda birbirine rakip ulusal hik\u00e2yeler yan yana dola\u015f\u0131ma giriyor. Bu anlat\u0131lar, ulusal kimli\u011fin s\u00fcrekli olarak yeniden \u00fcretilmesini sa\u011fl\u0131yor; ama art\u0131k ders kitaplar\u0131ndan de\u011fil, ekranlardan, viral i\u00e7eriklerden ve birbirlerine verdikleri tepkilerden \u00f6\u011freniliyor. D\u0131\u015far\u0131ya y\u00f6nelik d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve i\u00e7eriye y\u00f6nelik dayan\u0131\u015fma da T\u00fcrkiye’deki dijital milliyet\u00e7ili\u011fin belirgin \u00f6zellikleri aras\u0131nda. \u00d6zellikle geopolitik krizler s\u0131ras\u0131nda, Suriye, Libya, Do\u011fu Akdeniz gibi konularda, sosyal medyada yo\u011fun milliyet\u00e7i mobilizasyon g\u00f6zlemleniyor. Hashtag’ler, meme’ler ve video i\u00e7erikler h\u0131zla yay\u0131l\u0131yor ve kolektif bir ulusal his yarat\u0131yor. Ancak bu yeni bi\u00e7im, kamusal tart\u0131\u015fmalarda iki y\u00f6nl\u00fc bir gerilim yarat\u0131yor. Bir yandan ortak bir duygusal zemin kurarak toplumsal dayan\u0131\u015fmay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirebiliyor ve \u00f6zellikle kriz anlar\u0131nda “biz” duygusunun peki\u015fmesini sa\u011fl\u0131yor. Di\u011fer yandan ise bu duygunun \u00e7evrimi\u00e7i kutupla\u015fmay\u0131 besleyen bir g\u00f6steriye d\u00f6n\u00fc\u015fme riski var.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zellikle gen\u00e7ler aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclen “ironiyle kar\u0131\u015f\u0131k gurur” hali dikkat \u00e7ekici. Bir gen\u00e7, TikTok’ta T\u00fcrk kahvalt\u0131s\u0131n\u0131n ihti\u015fam\u0131n\u0131 abart\u0131l\u0131 bir montajla sunarken hem bu k\u00fclt\u00fcrel \u00f6\u011feyle gurur duyuyor hem de “biz b\u00f6yleyiz i\u015fte” dercesine kendini karikat\u00fcrize ediyor. Bu tav\u0131r, aidiyeti reddetmiyor aksine, onu ironik bir mesafe \u00fczerinden sahipleniyor. Milliyet\u00e7ilik burada ciddi bir ideolojik pozisyon olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p esnek, oyuncu bir kimlik performans\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu yeni d\u00f6nemde ulus, bir co\u011frafya ya da kurumdan \u00e7ok, bir dijital sahneye benziyor. Her kullan\u0131c\u0131 bu sahnede hem izleyici hem akt\u00f6r; milliyet\u00e7ilik ise kimli\u011fin sabit ifadesi de\u011fil, payla\u015f\u0131m an\u0131nda yeniden yaz\u0131lan bir hik\u00e2ye. Ulus art\u0131k sadece bir tarih anlat\u0131s\u0131 de\u011fil, s\u00fcrekli g\u00fcncellenen bir \u00e7evrimi\u00e7i sahne. Belki de mesele sadece milliyet\u00e7ili\u011fin artmas\u0131 ya da azalmas\u0131 de\u011fil ayn\u0131 zamanda onu hangi mecralarda, hangi bi\u00e7imlerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz.<\/p>\n\n\n\n

Referanslar<\/p>\n\n\n\n

Billig, Michael. 1995. Banal Nationalism<\/em>. London: Sage.<\/p>\n\n\n\n

Fox, Jon. 2017. “The Edges of the Nation: A Research Agenda for Uncovering the Taken-for-Granted Foundations of Everyday Nationhood.” Nations and Nationalism<\/em> 23 (1): 26\u201347. https:\/\/doi.org\/10.1111\/nana.12269<\/a><\/p>\n\n\n\n

Male\u0161evi\u0107, Sini\u0161a. 2025. “Nationalism and War in the 21st-Century Europe.” JCMS: Journal of Common Market Studies<\/em> 63 (Annual Review): 20\u201335. https:\/\/doi.org\/10.1111\/jcms.70027<\/a><\/p>\n\n\n\n

Skey, Michael. 2011. National Belonging and Everyday Life<\/em>. London: Palgrave.<\/p>\n\n\n\n

Su, Chris Chao ve Jun Liu. 2025. “Digital Nationalism in Comparative Perspective: Trump Blaming China on Social Media in the United States and China.” Nations and Nationalism<\/em>. https:\/\/doi.org\/10.1111\/nana.70025<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zelal \u00d6zdemir Son y\u0131llarda milliyet\u00e7ili\u011fin d\u00fcnya genelinde yeniden g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck kazand\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u00e7a dile getiriliyor; pop\u00fclizmin farkl\u0131 co\u011frafyalarda g\u00fc\u00e7lenmesi, g\u00f6\u00e7 politikalar\u0131ndaki sertle\u015fme ve k\u00fcresel krizlerin siyasal s\u00f6ylemleri keskinle\u015ftirmesi bu de\u011ferlendirmelerin temel dayanaklar\u0131 aras\u0131nda. Ancak Sini\u0161a Male\u0161evi\u0107’in (2025) 21. y\u00fczy\u0131l Avrupa’s\u0131n\u0131 uzun d\u00f6nemli bir tarihsel \u00e7izgi i\u00e7inde ele alan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bu yeniden g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck halinin “ani bir y\u00fckseli\u015f”ten ziyade […]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":1062,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26,30],"tags":[],"series":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1053"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1053"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1053\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1055,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1053\/revisions\/1055"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1062"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1053"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fseries&post=1053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}