{"id":1086,"date":"2026-03-02T11:30:15","date_gmt":"2026-03-02T08:30:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/?p=1086"},"modified":"2026-03-02T11:30:16","modified_gmt":"2026-03-02T08:30:16","slug":"biyolojik-cinsiyetin-ceza-hukukuna-donusturulmesi-hukuk-devleti-icin-bir-esik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/?p=1086","title":{"rendered":"Biyolojik Cinsiyetin Ceza Hukukuna D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi: Hukuk Devleti \u0130\u00e7in Bir E\u015fik"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Eda Bekta\u015f<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de hukuk devleti ka\u00e7 e\u015fik ge\u00e7ti tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r, ancak bir konu \u00f6zellikle \u00fczerinde durulmay\u0131 hak ediyor. Son d\u00f6nemde iktidara yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla bilinen&nbsp;T\u00fcrkiyegazetesinde, LGBT\u0130+\u2019lar\u0131n ya\u015fam haklar\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlayan ve su\u00e7 kapsam\u0131na almay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren d\u00fczenlemelerin tekrar Meclis g\u00fcndemine gelece\u011fine dair haberler yay\u0131mland\u0131. S\u00f6z konusu d\u00fczenlemeler, Ekim 2025\u2019te TBMM\u2019ye sunulan 11. Yarg\u0131 Paketi\u2019nde yer alm\u0131\u015f, ancak kamuoyunda olu\u015fan yo\u011fun tepki nedeniyle tart\u0131\u015f\u0131lmadan geri \u00e7ekilmi\u015fti. \u0130\u00e7eri\u011fi itibar\u0131yla ceza hukukunun kapsam\u0131n\u0131 geni\u015fleterek bireysel kimlik, y\u00f6nelim ve \u00f6zel ya\u015fam alan\u0131na do\u011frudan m\u00fcdahale eden bu d\u00fczenlemenin yeniden g\u00fcndeme ta\u015f\u0131nmas\u0131, hukuk devleti anlay\u0131\u015f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ciddi bir e\u015fi\u011fe i\u015faret etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Haberlere g\u00f6re d\u00fczenleme, cinsiyet uyum operasyonlar\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131ran bir dizi de\u011fi\u015fiklik \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. Cinsiyet de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u00e7in mahkeme izni \u015fart\u0131 korunmakla birlikte, ya\u015f s\u0131n\u0131r\u0131 18\u2019den 25\u2019e \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor ve evli olmama ko\u015fulu getiriliyor. Ayr\u0131ca, ki\u015finin \u00fcreme yetene\u011finden s\u00fcrekli bi\u00e7imde yoksun bulundu\u011funu ve cinsiyet de\u011fi\u015fikli\u011finin ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan zorunlu oldu\u011funu, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n belirledi\u011fi hastanelerin \u00fc\u00e7er ay arayla yapaca\u011f\u0131 d\u00f6rt ayr\u0131 de\u011ferlendirme sonucunda alaca\u011f\u0131 resmi sa\u011fl\u0131k kurulu raporuyla belgelemesi isteniyor. Kurallara ayk\u0131r\u0131 operasyon yapt\u0131ran ki\u015fiye bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 verilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcrken bu operasyonlar\u0131 yapanlara da \u00fc\u00e7 y\u0131ldan yedi y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ve a\u011f\u0131r para cezalar\u0131 planlan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fczenleme bununla da s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. \u201cDo\u011fu\u015ftan gelen biyolojik cinsiyete ve genel ahlaka ayk\u0131r\u0131 tutum ve davran\u0131\u015fta bulunan ya da bunu alenen te\u015fvik eden\u201d ki\u015filere bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ayn\u0131 cinsiyetteki ki\u015filerin ni\u015fan veya evlenme t\u00f6reni yapmalar\u0131 halinde ise bir bu\u00e7uk y\u0131ldan d\u00f6rt y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 verilmesi s\u00f6z konusu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBiyolojik cinsiyete ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015f\u201d ve \u201cgenel ahlaka ayk\u0131r\u0131l\u0131k\u201d gibi son derece mu\u011flak kavramlar\u0131n ceza hukukunun konusu h\u00e2line getirilmesi hukuken epey sak\u0131ncal\u0131. Ceza hukukunun temel ilkelerinden biri belirliliktir, su\u00e7 a\u00e7\u0131k, net ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmal\u0131d\u0131r ki bireyler hangi davran\u0131\u015f\u0131n yapt\u0131r\u0131ma tabi oldu\u011funu bilsin. Mu\u011flak kavramlar, yarg\u0131ya geni\u015f takdir alan\u0131 a\u00e7ar ve siyasalla\u015fm\u0131\u015f bir yarg\u0131da bu alan keyfili\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Ceza kanununun kimlik ve bireysel y\u00f6nelim alanlar\u0131na do\u011fru geni\u015fletilmesi, hukuku koruyucu bir \u00e7er\u00e7eve olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p disiplin edici bir araca da d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fczenlemenin \u00f6nceki gerek\u00e7esinde \u201caile kurumunun korunmas\u0131, toplumun genel ahlak ve de\u011ferlerine yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar\u0131n \u00f6nlenmesi, tek tiple\u015ftirme ve cinsiyetsizle\u015ftirme ak\u0131mlar\u0131yla daha etkin m\u00fccadele edilmesinin ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131\u201d belirtilmi\u015fti. Bu gerek\u00e7e, meselenin yaln\u0131zca belirli bir toplumsal grubun haklar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, iktidar\u0131n, biyolojik referanslarla toplumsal norm \u00fcretme ve bu normu ceza hukuku yoluyla topluma dayatma y\u00f6n\u00fcnde bir irade ortaya koydu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu \u015fekilde i\u015fleyen bir hukuk devleti, sadece belli bir kesimi de\u011fil, zaman i\u00e7erisinde toplumun farkl\u0131 kesimlerini de ba\u015fka a\u00e7\u0131lardan hedef alarak adalet, e\u015fitlik ve hukuki g\u00fcvenceden yoksun b\u0131rakabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBiyolojik cinsiyete ayk\u0131r\u0131 davranmak\u201d ne demektir? \u00c7ocuk yapmamay\u0131 tercih eden ve do\u011fum kontrol y\u00f6ntemlerine ba\u015fvuran bir kad\u0131n, biyolojik i\u015flevini yerine getirmedi\u011fi i\u00e7in bu kapsama girecek midir? Vazektomi yapt\u0131ran bir erkek, \u00fcreme kapasitesini s\u0131n\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in biyolojik rol\u00fcne ayk\u0131r\u0131 m\u0131 davranm\u0131\u015f olacakt\u0131r? Evli \u00e7iftler \u00e7ocuk yapmamay\u0131 tercih etti\u011finde aile kurumunu korumam\u0131\u015f m\u0131 say\u0131lacakt\u0131r? Bu sorular, s\u00f6z konusu d\u00fczenlemenin yaln\u0131zca LGBT\u0130+ bireyleri kapsamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, iktidar taraf\u0131ndan biyolojiye referansla tan\u0131mlanan toplumsal cinsiyet rolleriyle uyumlu davranmayan herkesi potansiyel bir su\u00e7lu olarak kapsayabilecek geni\u015flikte oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha da \u00f6nemlisi, modern hukuk devleti, bireylerin kimseye zarar vermeyen \u00f6zel ya\u015fam tercihlerini cezaland\u0131rma yetkisine dayanamaz. Devletin g\u00f6revi, belirli bir ahlaki yorumu hukuk yoluyla dayatmak de\u011fil, farkl\u0131 ya\u015fam bi\u00e7imlerinin bir arada var olabilece\u011fi g\u00fcvenli bir alan olu\u015fturmakt\u0131r. Biyolojik \u00f6zellikler \u00fczerinden siyasal norm \u00fcretmek ve belli politikalar dayatmak, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n fa\u015fizm gibi y\u0131k\u0131c\u0131 ideolojik deneyimlerinden sonra normatif olarak mahk\u00fbm edilmi\u015f bir yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin biyolojiye referansla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131, e\u015fitlik ilkesini a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131rken ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAile kurumunun korunmas\u0131\u201d ve \u201cgenel ahlak\u0131n savunulmas\u0131\u201d ifadeleri, devleti y\u00f6neten siyasal iktidar\u0131n kendisini toplumun de\u011ferlerinin nihai yorumcusu ve bek\u00e7isi olarak konumland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6steriyor. Oysa de\u011ferler, siyasal iktidarlar\u0131n de\u011fil, toplumsal m\u00fczakere ve etkile\u015fimin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Tek merkezli bir yorum, toplumun tamam\u0131n\u0131n de\u011ferleriyle \u00f6zde\u015fle\u015ftirilemez. Dahas\u0131, farkl\u0131 y\u00f6nelimlerin ve kimliklerin tarihsel s\u00fcreklili\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu bireylerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n aile kurumuna y\u00f6nelik yeni bir \u201ctehdit\u201d olarak sunmak ikna edici de\u011fildir. Osmanl\u0131\u2019dan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze edebi ve tarihsel metinlerde ve toplumsal haf\u0131zada izlerine rastlanan bir olgunun bug\u00fcn kriminalize edilmesi, ger\u00e7eklikle \u00e7eli\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenle mesele yaln\u0131zca LGBT\u0130+ bireylerin meselesi de\u011fildir ve kimlik siyaseti d\u00fczeyine daralt\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bu mesele, bu \u00fclkede insan onuruna yak\u0131\u015f\u0131r bi\u00e7imde ya\u015famak, farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle su\u00e7lanmamak ve hukuka g\u00fcvenebilmek isteyen herkesin meselesidir. B\u00f6ylesi bir d\u00fczenlemenin yeniden Meclis g\u00fcndemine gelebilecek olmas\u0131 dahi kayg\u0131 vericidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylesi bir d\u00fczenleme, iktidar\u0131n, bireysel varolu\u015f bi\u00e7imlerini su\u00e7 kategorisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme yetkisini kendinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir. \u0130ktidar, vatanda\u015flar\u0131n ya\u015fam haklar\u0131n\u0131 su\u00e7 sayma yetkisini nereden almaktad\u0131r? Bu yetki bir kez tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, s\u0131n\u0131rlar\u0131 kim belirleyecektir ve nerede \u00e7izecektir? Hukuk devletinin me\u015fruiyeti, vatanda\u015flar\u0131n kurallara r\u0131za g\u00f6stererek uymas\u0131nda yatar. R\u0131zay\u0131 yok sayan normlar neticesinde hukuka ve adalete duyulan g\u00fcven azald\u0131\u011f\u0131nda, devletin me\u015fruiyeti ve gelece\u011fi de mu\u011flakla\u015fabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eda Bekta\u015f T\u00fcrkiye\u2019de hukuk devleti ka\u00e7 e\u015fik ge\u00e7ti tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r, ancak bir konu \u00f6zellikle \u00fczerinde durulmay\u0131 hak ediyor. Son d\u00f6nemde iktidara yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla bilinen&nbsp;T\u00fcrkiyegazetesinde, LGBT\u0130+\u2019lar\u0131n ya\u015fam haklar\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlayan ve su\u00e7 kapsam\u0131na almay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren d\u00fczenlemelerin tekrar Meclis g\u00fcndemine gelece\u011fine dair haberler yay\u0131mland\u0131. S\u00f6z konusu d\u00fczenlemeler, Ekim 2025\u2019te TBMM\u2019ye sunulan 11. Yarg\u0131 Paketi\u2019nde yer alm\u0131\u015f, ancak kamuoyunda olu\u015fan yo\u011fun [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":1098,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"series":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1086"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1086"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1086\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1087,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1086\/revisions\/1087"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1098"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1086"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1086"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1086"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fseries&post=1086"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}