{"id":1091,"date":"2026-03-02T11:31:06","date_gmt":"2026-03-02T08:31:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/?p=1091"},"modified":"2026-03-02T11:31:06","modified_gmt":"2026-03-02T08:31:06","slug":"filistin-meselesi-konusundaki-kuresel-dayanisma-neden-devlet-politikalarini-degistirmiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/?p=1091","title":{"rendered":"Filistin Meselesi Konusundaki K\u00fcresel Dayan\u0131\u015fma Neden Devlet Politikalar\u0131n\u0131 De\u011fi\u015ftirmiyor?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Duygu DERSAN ORHAN<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki krizler aras\u0131nda belki de hi\u00e7biri Filistin meselesi kadar g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir uluslararas\u0131 dayan\u0131\u015fma \u00fcretmedi. Gazze\u2019de ya\u015fanan insanl\u0131k dram\u0131n\u0131 protesto etmek i\u00e7in Londra\u2019dan Cakarta\u2019ya, New York\u2019tan Lagos\u2019a milyonlarca insan sokaklara \u00e7\u0131kt\u0131. Sosyal medya ak\u0131\u015flar\u0131 Gazze\u2019den gelen g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerle doldu. \u00dcniversite kamp\u00fcsleri, meslek \u00f6rg\u00fctleri, sanat\u00e7\u0131lar ve \u00fcnl\u00fc isimler kamuoyu \u00f6n\u00fcnde pozisyon ald\u0131. Ancak bu kadar yo\u011fun k\u00fcresel mobilizasyona ra\u011fmen b\u00fcy\u00fck devletlerin temel politikalar\u0131nda esasl\u0131 bir de\u011fi\u015fim ya\u015fanmad\u0131. \u0130srail\u2019e y\u00f6nelik olarak silah transferleri s\u00fcr\u00fcyor, diplomatik koruma devam ediyor ve stratejik i\u015f birlikleri korunuyor. Peki neden k\u00fcresel dayan\u0131\u015fma siyasal eyleme d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fcyor?<\/p>\n\n\n\n<p>Filistin meselesi ge\u00e7mi\u015fte a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak sol gruplar ve sonras\u0131nda da \u0130slamc\u0131 yap\u0131lar taraf\u0131ndan sahiplenilirken, bug\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kan dayan\u0131\u015fman\u0131n geni\u015fli\u011fi dikkat \u00e7ekici. Bu durumda \u015f\u00fcphesiz ki dijital platformlar\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 rol \u00e7ok b\u00fcy\u00fck. Filistinli gazeteciler ve siviller, geleneksel medya filtrelerini k\u0131smen a\u015farak k\u00fcresel kamuoyuna do\u011frudan ula\u015fabildi. Sosyal medyada kullan\u0131lan Filistin yanl\u0131s\u0131 hashtag&#8217;ler (#freepalestine, #standwithgaza, #alleyesonrafah) \u00e7evrimi\u00e7i sesleri k\u00fcresel bir dayan\u0131\u015fma hareketinde birle\u015ftirdi. Hashtag&#8217;ler sadece dijital olarak i\u015flev g\u00f6rmedi, ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel bir hareketin sembolik unsurlar\u0131 haline geldi. Protestolar dijital medya ara\u00e7lar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla organize edildi ve geni\u015f \u00e7apta kitlelere duyurulmas\u0131 sa\u011fland\u0131. 7 Ekim 2023- 26 Ekim 2025 tarihleri aras\u0131nda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda 48.000 g\u00f6steri ger\u00e7ekle\u015ftirildi (ACLED, 2025). Filistin meselesi ana ak\u0131m k\u00fclt\u00fcrel alanda daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geldi, \u00f6zellikle sosyal medya \u00fczerinden gen\u00e7 kitleler etkilendi, \u201cAte\u015fkes\u201d, \u201cinsani hukuk\u201d, \u201capartheid\u201d gibi kavramlar daha yayg\u0131n kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcniversite kamp\u00fcsleri protestolar\u0131n merkezine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Amerika Birle\u015fik Devletleri&#8217;ndeki \u00fcniversitelerde \u00f6\u011frenciler ve akademisyenler \u0130srail&#8217;in Gazze \u015eeridi&#8217;ne y\u00f6nelik sava\u015f\u0131n\u0131 sona erdirmek i\u00e7in eylem talep etmek \u00fczere \u00e7ad\u0131rlar kurdular. \u0130srail&#8217;i boykot etmek yayg\u0131n bir uygulama haline geldi. Boykot ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131n geri \u00e7ekilmesi kampanyalar\u0131 (BDS) resmi kurulu\u015flar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla de\u011fil, t\u00fcketici d\u00fczeyinde dijital mobilizasyon yoluyla ger\u00e7ekle\u015fti. Bat\u0131 kamuoyunda Filistin lehine a\u00e7\u0131klamalar yapan sanat\u00e7\u0131lar ve k\u00fclt\u00fcrel fig\u00fcrler, meseleyi geleneksel aktivist \u00e7evrelerin \u00f6tesine ta\u015f\u0131d\u0131. Dua Lipa, Macklemore gibi \u015fark\u0131c\u0131lar ile Mark Ruffalo, Susan Sarandon ve Javier Bardem gibi oyuncular\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131, Bat\u0131 kamuoyunda Filistin yanl\u0131s\u0131 s\u00f6ylemin ana ak\u0131mda daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelmesine katk\u0131 sundu. Bu durum pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr\u00fc takip eden gen\u00e7 kitleleri de etkiledi. Bat\u0131 \u00fclkelerinde son y\u0131llarda y\u00fcr\u00fct\u00fclen kamuoyu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, \u00f6zellikle gen\u00e7 Amerikal\u0131lar aras\u0131nda, \u0130srail\u2019e verilen ko\u015fulsuz deste\u011fin azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Filistin\u2019e y\u00f6nelik olarak artan sempatiyi ortaya koymakta (Pew Research Center,&nbsp; 2025; Gallup, 2025).<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn Filistin lehine g\u00fc\u00e7l\u00fc bir k\u00fcresel kamusal g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck olu\u015ftu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Ancak siyasal sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n son derece s\u0131n\u0131rl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Fransa, Birle\u015fik Krall\u0131k, Kanada, Avustralya, \u0130spanya, \u0130rlanda gibi \u00fclkelerin 2024-2025 y\u0131llar\u0131nda Filistin Devleti&#8217;ni resmen tan\u0131mas\u0131 iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm yolunda \u00f6nemli bir ad\u0131m olsa da tek ba\u015f\u0131na bir anlam ifade etmiyor. Bu noktada uluslararas\u0131 tan\u0131nman\u0131n bir ilk ad\u0131m olabilece\u011fini ancak mutlaka Gazze\u2019de \u015fiddetin sona erdirilmesi, hukuki garantiler, yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lma ve ekonomik destek ve te\u015fvikle desteklenmesi gereklili\u011fini vurgulamak gerekiyor. Filistin \u015fu anda BM&#8217;nin 193 \u00fcye devletinin yakla\u015f\u0131k %75&#8217;i taraf\u0131ndan tan\u0131nmakta (BBC, 2025). BM&#8217;de \u201cdaim\u00ee g\u00f6zlemci devlet\u201d stat\u00fcs\u00fcne sahip, bu da kat\u0131l\u0131m hakk\u0131na sahip olmas\u0131na kar\u015f\u0131n oy kullanma hakk\u0131na sahip olmamas\u0131 anlam\u0131na gelmekte.<\/p>\n\n\n\n<p>Filistin meselesinde k\u00fcresel sivil toplum deste\u011finin somut siyasal sonu\u00e7lar do\u011furma noktas\u0131nda yetersiz kalmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yap\u0131sal ger\u00e7eklerde yat\u0131yor. Uluslararas\u0131 sistemde g\u00fc\u00e7 da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 hala devlet merkezli ve \u00e7\u0131kar odakl\u0131 olarak \u015fekilleniyor. ABD uzun s\u00fcreli bir d\u0131\u015f politika gelene\u011fi olarak \u0130srail\u2019i stratejik m\u00fcttefik olarak g\u00f6rmeye devam ediyor. Washington \u0130srail\u2019in g\u00fcvenli\u011fini \u201cvarolu\u015fsal\u201d kabul ediyor ve b\u00f6lgedeki askeri avantaj\u0131 korumas\u0131n\u0131 destekliyor. ABD, \u0130srail ve Filistin aras\u0131ndaki sava\u015f\u0131n sona erdirilmesinde arabulucu rol\u00fc \u00fcstlense de arabuluculuk i\u00e7in gerekli olan \u201ctarafs\u0131zl\u0131k\u201d ve \u201ciki tarafa e\u015fit mesafede olma\u201d \u00f6zelliklerini ta\u015f\u0131m\u0131yor. A\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde, \u0130srail\u2019e stratejik g\u00fcvenlik deste\u011fini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Sadece ABD\u2019de de\u011fil, pek \u00e7ok Bat\u0131 \u00fclkelerinde \u0130srail yanl\u0131s\u0131 lobi a\u011flar\u0131n\u0131n son derece kuvvetli oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Bu \u00fclkelerde resmi g\u00fcvenlik s\u00f6ylemleri, \u0130srail\u2019i ter\u00f6rle m\u00fccadelede stratejik ortak olarak konumland\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130srail konusunda, uluslararas\u0131 kurumlar\u0131n yapt\u0131r\u0131m kapasitesi de s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131yor. Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nde daim\u00ee \u00fcyelerin (ABD, Rusya, \u00c7in, Fransa ve Birle\u015fik Krall\u0131k) sahip oldu\u011fu veto yetkisi ba\u011flay\u0131c\u0131 kararlar\u0131 engellemekte, Genel Kurul kararlar\u0131 ise zorlay\u0131c\u0131 nitelik ta\u015f\u0131mamakta.<\/p>\n\n\n\n<p>Filistin meselesindeki k\u00fcresel sivil toplum deste\u011finin, kavramsal \u00e7er\u00e7eveleri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, kamuoyu tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 tetikledi\u011fini ancak zorlay\u0131c\u0131 bir kapasiteye sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Di\u011fer bir ifadeyle uluslararas\u0131 dayan\u0131\u015fma, s\u00f6ylemi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc ancak hen\u00fcz politikay\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremedi. Uluslararas\u0131 sistemin yap\u0131sal k\u0131s\u0131tlar\u0131, g\u00fcvenlik ve ittifak ili\u015fkileri s\u00f6z konusu oldu\u011funda karar al\u0131c\u0131lar mevcut politikalar\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmenin maliyetinin y\u00f6netilebilir oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri s\u00fcrece, politika s\u00fcreklili\u011fi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde korunuyor. Filistin \u00f6rne\u011fi dijital \u00e7a\u011f\u0131n paradoksunu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir; k\u00fcresel \u00f6fke h\u0131zl\u0131 ve kitlesel olabilir ancak kurumsal ara\u00e7lar olmadan d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme kapasitesi s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KAYNAK\u00c7A<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>ACLED (2025). Two years of global demonstrations in support of Palestine, <a href=\"https:\/\/acleddata.com\/infographic\/two-years-global-demonstrations-support-palestine\">https:\/\/acleddata.com\/infographic\/two-years-global-demonstrations-support-palestine<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>BBC (2025). What does recognising a Palestinian state mean?, <a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/news\/articles\/cvgp5z1vvj5o\">https:\/\/www.bbc.com\/news\/articles\/cvgp5z1vvj5o<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Gallup (2025). Less Than Half in U.S. Now Sympathetic Toward Israelis, <a href=\"https:\/\/news.gallup.com\/poll\/657404\/less-half-sympathetic-toward-israelis.aspx\">https:\/\/news.gallup.com\/poll\/657404\/less-half-sympathetic-toward-israelis.aspx<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Pew Research (2025). Americans\u2019 views of Israelis, Palestinians and their political leadership, https:\/\/www.pewresearch.org\/politics\/2025\/10\/03\/americans-views-of-israelis-palestinians-and-their-political-leadership\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Duygu DERSAN ORHAN G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki krizler aras\u0131nda belki de hi\u00e7biri Filistin meselesi kadar g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir uluslararas\u0131 dayan\u0131\u015fma \u00fcretmedi. Gazze\u2019de ya\u015fanan insanl\u0131k dram\u0131n\u0131 protesto etmek i\u00e7in Londra\u2019dan Cakarta\u2019ya, New York\u2019tan Lagos\u2019a milyonlarca insan sokaklara \u00e7\u0131kt\u0131. Sosyal medya ak\u0131\u015flar\u0131 Gazze\u2019den gelen g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerle doldu. \u00dcniversite kamp\u00fcsleri, meslek \u00f6rg\u00fctleri, sanat\u00e7\u0131lar ve \u00fcnl\u00fc isimler kamuoyu \u00f6n\u00fcnde pozisyon ald\u0131. Ancak bu kadar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":1097,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26,30,27],"tags":[],"series":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1091"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1091"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1091\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1092,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1091\/revisions\/1092"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1097"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1091"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1091"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1091"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fseries&post=1091"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}