<\/p>\n\n\n\n
Asuman \u00d6zg\u00fcr Keysan<\/strong><\/p>\n\n\n\n Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu\u2019nda kabul edilen 1993 tarihli \u201cKad\u0131na Y\u00f6nelik \u015eiddetin Ortadan Kald\u0131r\u0131lmas\u0131na Dair Bildirge\u201d\u2019de, toplumsal cinsiyete dayal\u0131 \u015fiddet (TCD\u015e)<\/em>, toplumsal cinsiyet e\u015fitsizliklerinin ve cinsiyetler aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 dengesizliklerinin bir yans\u0131mas\u0131\u00a0 olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. TCD\u015e, aile i\u00e7i \u015fiddet ve cinsel \u015fiddetten cinsel tacize, transfobik\/homofobik ifadelere ve sosyal medya platformlar\u0131nda cinsiyet\u00e7ili\u011fin ve cinsel nesnele\u015ftirmenin normalle\u015ftirilmesine kadar bir dizi davran\u0131\u015f ve tutumu i\u00e7erir. TCD\u015e\u2019nin<\/em> nas\u0131l kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, sorunun tan\u0131m\u0131n\u0131 farkl\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra yard\u0131m aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131p k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirledi\u011fi i\u00e7in \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n \u015eiddetin kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda en temelde iki farkl\u0131 yakla\u015f\u0131m ay\u0131rt edilebilir: Bir yanda kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet vakalar\u0131na yaln\u0131zca bireysel ma\u011fdurlar ve failleri merkeze alan dar bir \u00e7er\u00e7evede cinsel sald\u0131r\u0131 olarak yakla\u015fmak (olay\/birey temelli yakla\u015f\u0131m), di\u011fer yanda zararlar b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc kabul eden, eylemleri ve tutumlar\u0131 besleyen k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131lar\u0131n sorguland\u0131\u011f\u0131, toplumsal cinsiyet ve cinsellik temelinde dezavantaj ve e\u015fitsizliklerin tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 daha geni\u015f bir \u00e7er\u00e7evede ele almak (Anitha & Lewis, 2018)? Ben TCD\u015e ile m\u00fccadelenin sa\u011flanabilmesi i\u00e7in iki yakla\u015f\u0131m\u0131n da etkile\u015fim i\u00e7inde oldu\u011fu b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip olunmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye, kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddetle m\u00fccadelede g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00e7er\u00e7eve olu\u015fturan \u00f6nemli hukuki kazan\u0131mlar elde etmi\u015f bir \u00fclke. 1985 y\u0131l\u0131nda imzalanan Kad\u0131nlara Kar\u015f\u0131 Her T\u00fcrl\u00fc Ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00d6nlenmesi S\u00f6zle\u015fmesi (CEDAW) ve 1992 tarihli CEDAW\u2019\u0131n 19 Numaral\u0131 Genel Tavsiye Karar\u0131, toplumsal cinsiyete dayal\u0131 \u015fiddeti ayr\u0131mc\u0131l\u0131k olarak tan\u0131mlayarak T\u00fcrkiye\u2019nin kad\u0131n haklar\u0131n\u0131 koruma sorumlulu\u011funu vurgulamaktad\u0131r. 2011 y\u0131l\u0131nda imzalan\u0131p 2014\u2019te y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi ise, \u015fiddeti \u00f6nlemek, ma\u011fdurlar\u0131 korumak ve failleri yarg\u0131lamak i\u00e7in kapsaml\u0131 politikalar olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lan bir s\u00f6zle\u015fme. Ek olarak, 2012 tarihli 6284 say\u0131l\u0131 kanun, \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019yle uyumlu olarak, kad\u0131nlar\u0131 ve LGBTQI+ bireyleri korumay\u0131 ama\u00e7lamakta ve \u015fiddetin \u00f6nlenmesini devletin sorumlulu\u011fu haline getirir..<\/p>\n\n\n\n \u00dclkemizde toplumsal cinsiyete dayal\u0131 \u015fiddeti \u00f6nlemeye y\u00f6nelik \u00e7abada en \u00f6nemli sorun yasal d\u00fczenlemeler mevcut olsa dabu d\u00fczenlemelerin yeterli d\u00fczeyde uygulanmamas\u0131 ve\/veya y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lmas\u0131. Temmuz 2021 itibariyle \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin feshi, \u015fiddetle m\u00fccadele s\u00fcrecinin hukuksal dayanaklar\u0131ndan birini ortadan kald\u0131rarak bu alandaki m\u00fccadeleyi zorla\u015ft\u0131rd\u0131.. \u0130statistiksel veriler de bu durumu \u00f6zetler nitelikte olup g\u00fcncel veriler \u00fczerinden bir de\u011ferlendirme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye’nin s\u00f6zle\u015fmeden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 2021 y\u0131l\u0131nda 280 kad\u0131n cinayeti ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fken, 2023 y\u0131l\u0131nda kad\u0131n cinayetlerinin yakla\u015f\u0131k %12.5 art\u0131\u015f g\u00f6stererek 315\u2019e ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor (Kad\u0131n cinayetlerini durduraca\u011f\u0131z platformu, 2024).<\/p>\n\n\n\n \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nden \u00e7ekilmesinin ard\u0131ndan h\u00fck\u00fcmetin, kad\u0131n cinayetlerini yap\u0131sal bir toplumsal sorun olmaktan \u00e7ok uza\u011fa ta\u015f\u0131yarak, bireysel su\u00e7luyu cayd\u0131rma meselesi olarak \u00e7er\u00e7evelendirmeye do\u011fru bir y\u00f6n de\u011fi\u015ftirdi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. H\u00fck\u00fcmetin s\u00f6ylemi, vurguyu \u015fiddetin temelinde yatan yap\u0131sal etmenler, topluma i\u00e7kin olarak kad\u0131n ve erke\u011fe y\u00fcklenen roller, sorumluluklar ve de\u011ferler gibi fakt\u00f6rler yerine, \u015fiddetin bireysel d\u00fczeydeki nedenlerine kayd\u0131rmakta. Dolay\u0131s\u0131yla bireysel d\u00fczeyde cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klara, \u00f6rne\u011fin daha s\u0131k\u0131 hukuki cezalara y\u00f6nelinelece\u011finin i\u015faretleri verilmekte Kad\u0131n cinayetleri i\u00e7in daha a\u011f\u0131r cezalar \u00f6nerilmekte, kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet vakalar\u0131n\u0131 izlemek i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n alt\u0131nda \u00f6zel birimlerin kurulaca\u011f\u0131 duyurulmakta (BBCnews, 2024), dahas\u0131, h\u00fck\u00fcmet son d\u00f6nemde artan kad\u0131n cinayetlerinin nedenleri olarak gen\u00e7lerin alkol ve uyu\u015fturucu olmak \u00fczere sahip olduklar\u0131 k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klar ve dijital medyan\u0131n olumsuz etkilerinden s\u00f6z etmektedir (Euronews, 2024).<\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye\u2019nin toplumsal cinsiyete dayal\u0131 \u015fiddetle m\u00fccadelede kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 zorluklar, yaln\u0131zca \u00fclkeye \u00f6zg\u00fc olmay\u0131p, k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte y\u00fckselen neoliberal, bireyci ve pop\u00fclist siyasetin etkisini de yans\u0131tmaktad\u0131r. Bu dinamikler, \u015fiddetin k\u00fclt\u00fcrel ve yap\u0131sal k\u00f6kenlerini g\u00f6z ard\u0131 ederek toplumsal cinsiyet e\u015fitsizliklerini derinle\u015ftiren toplumsal cinsiyet kar\u015f\u0131t\u0131 hareketleri de g\u00fc\u00e7lendirmektedir. Feminist teori, Molyneux\u2019un (1985) belirtti\u011fi gibi yaln\u0131zca bireylerin g\u00fcvenlik ve korunma gibi acil ihtiya\u00e7lar\u0131na de\u011fil, ayn\u0131 zamanda patriarka ve cinsiyet\u00e7ilikten kaynaklanan yap\u0131sal e\u015fitsizliklere de odaklanman\u0131n \u00f6nemine vurgu yapmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda, bireysel ve k\u00fclt\u00fcrel\/kurumsal yakla\u015f\u0131mlar\u0131 b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir \u00e7er\u00e7evede birle\u015ftiren bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip olunmas\u0131, hem T\u00fcrkiye\u2019de hem de d\u00fcnyada y\u00fckselen toplumsal cinsiyet temelli \u015fiddetin dinamiklerini anlamak, ele almak ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmek i\u00e7in elzemdir.<\/p>\n\n\n\n Asuman \u00d6zg\u00fcr Keysan Referanslar<\/strong><\/p>\n\n\n\n Anitha, S., & Lewis, R. (2018). \u201cGender-based violence in university communities: Policy, prevention, and educational initiatives\u201d, i\u00e7inde The Palgrave Handbook of Gender and Sexuality in Higher Education<\/em> (ss. 1-16). London: Palgrave Macmillan.<\/p>\n\n\n\n BBC T\u00fcrk\u00e7e. (2024). Kad\u0131n cinayetleriyle ilgili h\u00fck\u00fcmetin s\u00f6ylemi ve \u00f6nlemler<\/em>. Eri\u015fim adresi: https:\/\/www.bbc.com\/turkce\/articles\/cy431y929vxo<\/a> (Eri\u015fim Tarihi: 9 Kas\u0131m 2024).<\/p>\n\n\n\n BM. (1993). Kad\u0131na Y\u00f6nelik \u015eiddetin Ortadan Kald\u0131r\u0131lmas\u0131na Dair Bildirge<\/em>. Eri\u015fim adresi: https:\/\/www.un.org\/womenwatch\/daw\/vaw\/<\/a> (Eri\u015fim Tarihi: 9 Kas\u0131m 2024).<\/p>\n\n\n\n DeKeseredy, W. S., & Schwartz, M. D. (2011). \u201cTheoretical and definitional issues in violence against women\u201d, Sourcebook on violence against women<\/em>, 2<\/em>, 3-22.<\/p>\n\n\n\n Euronews. (2024). Erdo\u011fan\u2019dan kad\u0131n cinayetlerine tepki: Gen\u00e7lerimizi pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr\u00fcn insaf\u0131na terk ettik<\/em>. Eri\u015fim adresi: https:\/\/tr.euronews.com\/2024\/10\/08\/erdogandan-kadin-cinayetlerine-tepki-genclerimizi-modern-populer-kulturun-insafina-terk-ed<\/a> (Eri\u015fim Tarihi: 9 Kas\u0131m 2024).<\/p>\n\n\n\n
<\/strong><\/p>\n\n\n\n