{"id":929,"date":"2025-03-02T00:38:14","date_gmt":"2025-03-01T21:38:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/?p=929"},"modified":"2025-03-02T00:38:14","modified_gmt":"2025-03-01T21:38:14","slug":"medyada-neler-olmuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/?p=929","title":{"rendered":"Medyada Neler OLMUYOR?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u0130lgar Seyidov<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gazetecilik e\u011fitimi alan, ya da \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda herhangi bir b\u00f6l\u00fcme ba\u015flayan \u00f6\u011frencilere \u00f6\u011fretilen temel \u201c\u015feylerden\u201d biri kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 \u00f6nemli g\u00f6revinin oldu\u011fudur: kamuyu <em>bilgilendirme, \u00f6\u011fretme <\/em>ve<em> e\u011flendirme<\/em>. Yani bu \u00fc\u00e7 i\u015flev toplumsal bir yap\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ve demokratik d\u00fczenin sa\u011flanabilmesi i\u00e7in fazlas\u0131yla \u00f6nemlidir. Ciddi bir i\u015ftir gazetecilik ve medya sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fmak. Peki, medya demokratik d\u00fczenin olu\u015fmas\u0131nda bu \u00fc\u00e7 i\u015flevini nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirir?<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun cevab\u0131, benim de bir zamanlar \u00f6\u011frenci iken \u00f6\u011frendi\u011fimde (eminim di\u011fer \u0130leti\u015fim \u00f6\u011frencileri de \u00f6yle hissetmi\u015ftir) heyecanland\u0131\u011f\u0131m ve \u201cvay be ne kadar \u00f6nemli i\u015f yapaca\u011f\u0131m\u201d dedirten liberal savlard\u0131r. Bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re medya (bas\u0131n) \u201cd\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fc\u00e7\u201dt\u00fcr. Devletin yasama-y\u00fcr\u00fctme-yarg\u0131 olarak \u00fc\u00e7 erkine benzetilerek kullan\u0131lan bu tan\u0131m medyan\u0131n kamu \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmesi ve iktidarlar\u0131n bir nevi denetimini yapmas\u0131d\u0131r. Peki, medya \u201cd\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fc\u00e7\u201d ise, yani \u201cg\u00fc\u00e7\u201d kavram\u0131 ile e\u015fde\u011fer kullan\u0131l\u0131yorsa, o zaman kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ve ideolojisini olu\u015fturan bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fmez mi? O zaman nas\u0131l objektif bir denetim mekanizmas\u0131 geli\u015ftirebilir?<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer \u00f6nemli demokratik g\u00f6revi ise \u00e7o\u011fulcu bir g\u00f6r\u00fc\u015f ortam\u0131n\u0131 yans\u0131tabilmesidir. Yani, muhalif olan-olmayan, farkl\u0131, benzer t\u00fcm g\u00f6r\u00fc\u015flerin yans\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u201cserbest fikir pazar\u0131\u201d olu\u015fturmas\u0131d\u0131r. Peki, \u201cpazar\u201d kavram\u0131n\u0131 yurtta\u015flara ve topluma kar\u015f\u0131 kutsal i\u015flevleri ve hedefleri olan medya i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ne kadar inand\u0131r\u0131c\u0131 olabilir? Pazar dedi\u011fimiz \u201cyer\u201d ya da \u201cortam\u201d \u00e7\u0131karlar\u0131n al\u0131\u015f-veri\u015finin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir mecra de\u011fil midir? O zaman ger\u00e7ekten t\u00fcm az\u0131nl\u0131klar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri medyada yer bulabilir mi? Hele ki bahsetti\u011fimiz anaak\u0131m medya ara\u00e7lar\u0131 ise\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Hepsine topyek\u00fbn cevap verelim desek (ki o kadar basit de\u011fil bu) ve Chomsky\u2019e sorsak. Sadece iki \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan bile- \u201cMedyan\u0131n Denetimi\u201d ve \u201cMedyan\u0131n Ger\u00e7e\u011fi\u201d kitaplar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131mlar yaparak bize \u015f\u00f6yle cevap verir: \u201cMedya halka hizmet etmez. Ba\u011f\u0131ml\u0131 olarak devletin ve di\u011fer \u015firketlerin, \u00f6rg\u00fctlerin \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet eder.\u201d Chomsky\u2019e g\u00f6re medya ele\u015ftiri yapar ancak bunu yaparken de belirli s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kalarak \u201cbaz\u0131\u201d \u00e7\u0131karlar\u0131 korur. O zaman demek ki \u201cm\u0131\u015f\u201d gibi yapar\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Bu kadar karma\u015f\u0131k yap\u0131n\u0131n i\u00e7inde medyan\u0131n demokratik d\u00fczene bir zamanlar bizlere \u00f6\u011fretildi\u011fi gibi ger\u00e7ek anlamda en basit \u015fekliyle hizmet edebilmesi, yurtta\u015flara ve topluma olan sorumlulu\u011funu getirebilmesi m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? Bunu da Gurevitch ve Blumler\u2019a sorarak cevapland\u0131r\u0131rsak:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>Medya ara\u00e7lar\u0131 yurtta\u015flar\u0131 do\u011fru \u015fekilde bilgilendirmelidir.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cAnlaml\u0131\u201d g\u00fcndem (toplumu ger\u00e7ekten ilgilendiren meseleler) olu\u015fturmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Siyasal gruplara, bask\u0131 ve \u00e7\u0131kar gruplar\u0131na \u201ckendini ifade\u201d hakk\u0131 sunmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>E\u015fit d\u00fczeyde t\u00fcm toplumsal gruplara temsiliyet sa\u011flamal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>\u00a0\u00c7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015flerin, d\u00fc\u015f\u00fcncelerin, perspektiflerin konu\u015fulmas\u0131na ve tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flamal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Kamunun \u00e7\u0131karlar\u0131n g\u00f6zeterek asl\u0131nda iktidar, muhalefet ve halk aras\u0131nda bir \u201cdiyalog\u201d ortam\u0131 olu\u015fmas\u0131na katk\u0131 sunmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Bunlar medyan\u0131n -art\u0131k ideallere d\u00f6n\u00fc\u015fen- temel g\u00f6revleri. O zaman, T\u00fcrkiye demokrasisinde medyan\u0131n yeri \u00fczerine kafa yorarken sorulmas\u0131 gereken soru da \u015fu: T\u00fcrkiye\u2019de anaak\u0131m medyada ya da muhalefet medyas\u0131nda bunlar oluyor mu?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130lgar Seyidov Gazetecilik e\u011fitimi alan, ya da \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda herhangi bir b\u00f6l\u00fcme ba\u015flayan \u00f6\u011frencilere \u00f6\u011fretilen temel \u201c\u015feylerden\u201d biri kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 \u00f6nemli g\u00f6revinin oldu\u011fudur: kamuyu bilgilendirme, \u00f6\u011fretme ve e\u011flendirme. Yani bu \u00fc\u00e7 i\u015flev toplumsal bir yap\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ve demokratik d\u00fczenin sa\u011flanabilmesi i\u00e7in fazlas\u0131yla \u00f6nemlidir. Ciddi bir i\u015ftir gazetecilik ve medya sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fmak. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":930,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"series":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/929"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=929"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":931,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/929\/revisions\/931"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/930"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=929"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fseries&post=929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}