{"id":932,"date":"2025-03-02T00:42:20","date_gmt":"2025-03-01T21:42:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/?p=932"},"modified":"2025-03-02T00:47:35","modified_gmt":"2025-03-01T21:47:35","slug":"turizm-sektorunun-turkiye-acisindan-onemi-2024-yili-itibariyle-degerlendirilmesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/?p=932","title":{"rendered":"TUR\u0130ZM SEKT\u00d6R\u00dcN\u00dcN T\u00dcRK\u0130YE A\u00c7ISINDAN \u00d6NEM\u0130: 2024 YILI \u0130T\u0130BAR\u0130YLE DE\u011eERLEND\u0130R\u0130LMES\u0130"},"content":{"rendered":"\n

\u0130brahim Birkan<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye’de turizm sekt\u00f6r\u00fc, kaydetti\u011fi istikrarl\u0131 b\u00fcy\u00fcme neticesinde, k\u00fcresel, b\u00f6lgesel ve ulusal d\u00fczeydeki \u00e7e\u015fitli zorluklara ra\u011fmen, \u00fclke ekonomisinin en \u00f6nemli itici g\u00fc\u00e7lerinden biri konumuna ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Sekt\u00f6r, emek-yo\u011fun yap\u0131s\u0131 ve \u00f6nemli bir d\u00f6viz kayna\u011f\u0131 olma \u00f6zelli\u011fi ile, istihdam sorunlar\u0131 ve cari a\u00e7\u0131k ile m\u00fccadele eden T\u00fcrkiye ekonomisinde, yaratt\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek \u00e7arpan etkisi bak\u0131m\u0131ndan kritik bir \u00f6neme sahiptir. T\u00fcrkiye, sahip oldu\u011fu do\u011fal, k\u00fclt\u00fcrel ve tarihi zenginlikler sayesinde uluslararas\u0131 turizm pazar\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir rekabet avantaj\u0131 elde etmektedir. Bu ba\u011flamda, turizm sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn 2024 y\u0131l\u0131 performans\u0131n\u0131n olumlu ve olumsuz y\u00f6nleriyle nesnel bir de\u011ferlendirmesinin yap\u0131lmas\u0131 gerekli g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye, 2024 y\u0131l\u0131 sonu itibar\u0131yla 61 milyon turist ve 61.103 milyar dolar turizm geliriyle k\u00fcresel turizm pazar\u0131nda \u00f6nemli bir destinasyon konumuna y\u00fckselmi\u015ftir. \u0130stanbul’un 2024’te d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok ziyaret edilen \u015fehri olmas\u0131 ve Antalya ile birlikte en \u00e7ok ziyaret\u00e7i \u00e7eken ilk on \u015fehir aras\u0131nda yer almas\u0131, bu ba\u015far\u0131y\u0131 teyit etmektedir. Gelecek be\u015f y\u0131ll\u0131k perspektifte T\u00fcrkiye’nin turizm g\u00f6stergeleri bak\u0131m\u0131ndan ilk be\u015f \u00fclke aras\u0131na yerle\u015fmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Bundan sonraki s\u00fcre\u00e7te stratejik hedef, T\u00fcrkiye’nin M\u0131s\u0131r-Tunus-T\u00fcrkiye \u00fc\u00e7geninden \u00e7\u0131karak, \u0130spanya-\u0130talya-T\u00fcrkiye liginde konumland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve k\u00fcresel turizm pazar\u0131nda ilk \u00fc\u00e7 destinasyon aras\u0131nda yer almas\u0131 olmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye’nin turizm stratejisinde 2028 y\u0131l\u0131 i\u00e7in belirlenen 100 milyon turist ve 100 milyar dolar gelir hedefi, mevcut b\u00fcy\u00fcme dinamikleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ek\u00e7i g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fcresel ve ulusal turizm hareketlerinin temel motivasyonunu, 3S (Sea, Sand, Sun) olarak tan\u0131mlanan deniz, kum ve g\u00fcne\u015f turizmi olu\u015fturmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye turizminde 3S turizminden vazge\u00e7meden, di\u011fer turizm t\u00fcrlerinin entegre bir \u015fekilde geli\u015ftirilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye, uluslararas\u0131 turizm pazar\u0131nda ziyaret\u00e7i say\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ilk alt\u0131 \u00fclke aras\u0131nda yer almas\u0131na kar\u015f\u0131n, ki\u015fi ba\u015f\u0131 turizm geliri s\u0131ralamas\u0131nda 25. konumda bulunmaktad\u0131r. Bu g\u00f6sterge, ilk bak\u0131\u015fta olumsuz bir veri olarak de\u011ferlendirilebilirse de detayl\u0131 analiz gerektiren kompleks bir durumu yans\u0131tmaktad\u0131r. Ki\u015fi ba\u015f\u0131 turizm geliri, toplam turizm gelirinin toplam ziyaret\u00e7i say\u0131s\u0131na oranlanmas\u0131yla hesaplanmakta, ancak bu hesaplama y\u00f6ntemi \u00e7e\u015fitli metodolojik k\u0131s\u0131tlar i\u00e7ermektedir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019ye Bulgaristan, \u0130ran ve G\u00fcrcistan gibi kom\u015fu \u00fclkelerden gelen yakla\u015f\u0131k 8 milyon ziyaret\u00e7inin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, \u00f6ncelikli olarak al\u0131\u015fveri\u015f amac\u0131yla seyahat etmektedir. Bu durum, ki\u015fi ba\u015f\u0131 turizm geliri hesaplamalar\u0131nda hem pay hem de payda \u00fczerinde a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc bir bask\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Turistlerin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u00f6nemli miktardaki al\u0131\u015fveri\u015f harcamalar\u0131 turizm geliri olarak do\u011fru hesaplanmamaktad\u0131r. \u00dclkeye giren fakat turizm geliri olarak tespit edilmeyen bu mebla\u011f men\u015fei belirsiz d\u00f6viz giri\u015fleri aras\u0131nda de\u011ferlendirilmektedir. Bu durum, \u00f6demeler dengesindeki net hata ve noksan kaleminde g\u00f6r\u00fclen y\u00fcksek tutarlar\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirmekte ve T\u00fcrkiye’nin uluslararas\u0131 finansal de\u011ferlendirmelerde dezavantajl\u0131 bir konuma d\u00fc\u015fmesine neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye’nin turizm sekt\u00f6r\u00fcndeki kurumsal yap\u0131lanmas\u0131nda \u00f6nemli bir geli\u015fme, T\u00fcrkiye Turizm Tan\u0131t\u0131m ve Geli\u015ftirme Ajans\u0131’n\u0131n (TGA) 2019 y\u0131l\u0131nda kurulu\u015fudur. Uluslararas\u0131 turizm pazar\u0131nda T\u00fcrkiye’nin ba\u015fl\u0131ca rakipleri, benzer kurumsal yap\u0131lanmalar\u0131 \u00e7ok daha erken d\u00f6nemlerde tesis etmi\u015flerdir. TGA’n\u0131n, kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6r kaynaklar\u0131ndan olu\u015fan kapsaml\u0131 b\u00fct\u00e7esinin, sekt\u00f6r temsilcilerinin de yer ald\u0131\u011f\u0131 profesyonel y\u00f6netim ve icra kurullar\u0131 taraf\u0131ndan stratejik bi\u00e7imde y\u00f6netilmesi, son y\u0131llardaki turizm performans\u0131n\u0131n art\u0131\u015f\u0131nda \u00f6nemli rol oynad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Geleneksel turizm fuarlar\u0131n\u0131n etkinli\u011fi ve i\u015flevselli\u011fi, dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn etkisiyle giderek azalmaktad\u0131r. Bu dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinde, TGA’n\u0131n faaliyetlerini yenilik\u00e7i teknolojiler ve dijital platformlar \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131rmas\u0131 stratejik bir zorunluluk haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye, k\u00fclt\u00fcr turizminin \u00f6nemli bir bile\u015feni olan arkeolojik turizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir potansiyele sahiptir. T\u00fcrkiye’de yak\u0131n d\u00f6nemde ke\u015ffedilen arkeolojik bulgular, insanl\u0131k tarihine ili\u015fkin mevcut bilgilerin yeniden de\u011ferlendirilmesini gerektirecek nitelikte ve \u00f6neme sahiptir. T\u00fcrkiye’deki arkeolojik kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 160 y\u0131ll\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fe sahip olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, mevcut arkeolojik potansiyelin yaln\u0131zca s\u0131n\u0131rl\u0131 bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131labilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye’nin en k\u00f6kl\u00fc arkeolojik kaz\u0131 alanlar\u0131ndan biri olan Efes Antik Kenti’nde dahi, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ancak y\u00fczde 25’lik b\u00f6l\u00fcm\u00fc tamamlanabilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye’deki arkeolojik kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 ve ilerleme h\u0131z\u0131, mevcut potansiyelin alt\u0131nda seyretmektedir. Bununla birlikte, son d\u00f6nemde arkeolojik ara\u015ft\u0131rmalara y\u00f6nelik artan kurumsal ilgi ve kaynak tahsisi, m\u00fczelerin modernizasyonu, restorasyonu ve gece ziyaretine a\u00e7\u0131lmas\u0131 olumlu bir geli\u015fme olarak de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk Hava Yollar\u0131 (THY), son yirmi y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te g\u00f6sterdi\u011fi istikrarl\u0131 b\u00fcy\u00fcme performans\u0131yla, k\u00fcresel havac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00f6nde gelen akt\u00f6rlerinden biri konumuna y\u00fckselmi\u015ftir. THY’nin mevcut durumda T\u00fcrkiye \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 330 do\u011frudan u\u00e7u\u015f noktas\u0131na sahip geni\u015f u\u00e7u\u015f a\u011f\u0131, \u00fclke turizminin geli\u015fiminde stratejik bir rol oynamaktad\u0131r. Yeni a\u00e7\u0131lan u\u00e7u\u015f rotalar\u0131yla birlikte, belirli kaynak pazarlardan T\u00fcrkiye’ye y\u00f6nelik turist ak\u0131\u015f\u0131nda \u00fc\u00e7 ila on kat aras\u0131nda de\u011fi\u015fen oranlarda kayda de\u011fer art\u0131\u015flar g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. THY’nin \u00f6ng\u00f6r\u00fclen b\u00fcy\u00fcme stratejisinin ve geni\u015fleyen u\u00e7u\u015f a\u011f\u0131n\u0131n, T\u00fcrkiye’nin turizm sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn geli\u015fimine do\u011frudan pozitif etki sa\u011flayaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye turizm sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn mevcut 2,25 milyon yatak kapasitesi, artan talep kar\u015f\u0131s\u0131nda yetersiz kalmaktad\u0131r. Sezonsal yo\u011funla\u015fma ve y\u00fcksek doluluk oranlar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, yatak kapasitesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 sekt\u00f6rel bir zorunluluk olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Sekt\u00f6r\u00fcn ihtiya\u00e7 duydu\u011fu 500 bin ek yatak kapasitesinin olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 75 milyar ABD dolar\u0131 tutar\u0131nda yat\u0131r\u0131m gereksinimi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Mevcut turizm tesislerinin 15-20 y\u0131ll\u0131k periyotlarla yenileme yat\u0131r\u0131mlar\u0131na ihtiya\u00e7 duymas\u0131, T\u00fcrkiye’deki bir\u00e7ok tesisin kapsaml\u0131 renovasyon gerektirdi\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n merkezi y\u00f6netim b\u00fct\u00e7esinden ald\u0131\u011f\u0131 pay %0,5’in alt\u0131nda olup, 2024 y\u0131l\u0131 i\u00e7in tahsis edilen 53,2 milyar TL’lik b\u00fct\u00e7e, %36’l\u0131k art\u0131\u015f oran\u0131yla enflasyon dinamiklerinin gerisinde kalm\u0131\u015ft\u0131r. Cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n finansman\u0131nda kritik role sahip sekt\u00f6r\u00fcn ihracat\u00e7\u0131 te\u015fviklerinden yararland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ek vergi y\u00fcklerinden korunmas\u0131 gerekmektedir. Y\u00fcksek yerli girdi kullan\u0131m\u0131 ve emek-yo\u011fun yap\u0131s\u0131yla \u00f6ne \u00e7\u0131kan sekt\u00f6r, %84’l\u00fck sekt\u00f6rel enflasyon ve kur bask\u0131s\u0131 nedeniyle karl\u0131l\u0131k sorunlar\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Sekt\u00f6r\u00fcn s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir b\u00fcy\u00fcmesi i\u00e7in enflasyonun kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve kur istikrar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 \u00f6ncelikli beklentiler aras\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye’nin toplam turizm konaklama hacminin %25’lik b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u00e7 turizm talebi olu\u015fturmaktad\u0131r. \u0130\u00e7 turizm pazar\u0131, \u00f6zellikle global ve b\u00f6lgesel kriz d\u00f6nemlerinde sekt\u00f6rel istikrar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinde kritik bir tampon mekanizma i\u015flevi g\u00f6rmektedir. \u0130\u00e7 turizm potansiyelinin optimum d\u00fczeyde de\u011ferlendirilebilmesi i\u00e7in, e\u011fitim-\u00f6\u011fretim d\u00f6nemlerinin b\u00f6lgesel olarak belirli zonlara ayr\u0131larak d\u00fczenlenmesi rasyonel bir yakla\u015f\u0131m olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye’de turizm e\u011fitimi, orta\u00f6\u011fretimden lisans\u00fcst\u00fc d\u00fczeye kadar geni\u015f bir kurumsal a\u011fa sahip olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, sekt\u00f6r\u00fcn talep etti\u011fi niteliksel standartlar\u0131 kar\u015f\u0131layan mezun profilini olu\u015fturmakta yetersiz kalmaktad\u0131r. Turizm e\u011fitiminde sekt\u00f6rle i\u015f birli\u011fi yap\u0131lmal\u0131, \u0130ngilizce \u00f6\u011fretilmeli ve Rus\u00e7a, \u00c7ince, Arap\u00e7a gibi dillerin e\u011fitim m\u00fcfredat\u0131na entegrasyonu sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Turizm end\u00fcstrisi, makro ve mikro d\u00fczeydeki krizlere kar\u015f\u0131 y\u00fcksek hassasiyet g\u00f6steren ve bu krizlerden anl\u0131k olarak etkilenen sekt\u00f6rlerin ba\u015f\u0131nda gelmektedir. Turizm sekt\u00f6r\u00fcnde sistemik risk olu\u015fturan ba\u015fl\u0131ca fakt\u00f6rler; jeopolitik \u00e7at\u0131\u015fmalar, ter\u00f6r tehditleri, pandemik hastal\u0131klar, sosyo-ekonomik istikrars\u0131zl\u0131klar ve g\u00fcvenlik alg\u0131s\u0131n\u0131 etkileyen unsurlard\u0131r. T\u00fcrkiye’nin k\u00fcresel turizm pazar\u0131ndaki rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rabilmesi i\u00e7in, reaktif kriz y\u00f6netimi yakla\u015f\u0131m\u0131ndan proaktif risk y\u00f6netimi paradigmas\u0131na ge\u00e7i\u015f yapmas\u0131 elzemdir. Bolu Kartalkaya’da meydana gelen ve global \u00f6l\u00e7ekte en b\u00fcy\u00fck be\u015f otel yang\u0131n\u0131 aras\u0131nda yer alan felaket, T\u00fcrkiye turizm sekt\u00f6r\u00fcndeki g\u00fcvenlik standartlar\u0131n\u0131n yetersizli\u011fini \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermi\u015ftir. Bu kritik mesele, kapsaml\u0131 bir risk de\u011ferlendirmesi \u00e7er\u00e7evesinde ele al\u0131narak, sistematik bir yakla\u015f\u0131mla yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Turizm sekt\u00f6r\u00fc 2024 y\u0131l\u0131 itibariyle T\u00fcrkiye ekonomisinin en \u00f6nemli uluslararas\u0131 rekabet avantaj\u0131na sahip lokomotif sekt\u00f6rlerinden biri haline gelmi\u015ftir. Bu sekt\u00f6r\u00fcn yukar\u0131da k\u0131saca belirtilen sorunlar\u0131n\u0131n giderilerek te\u015fvik edilmesi ve daha fazla \u00f6ne \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 gerekli g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130brahim Birkan T\u00fcrkiye’de turizm sekt\u00f6r\u00fc, kaydetti\u011fi istikrarl\u0131 b\u00fcy\u00fcme neticesinde, k\u00fcresel, b\u00f6lgesel ve ulusal d\u00fczeydeki \u00e7e\u015fitli zorluklara ra\u011fmen, \u00fclke ekonomisinin en \u00f6nemli itici g\u00fc\u00e7lerinden biri konumuna ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Sekt\u00f6r, emek-yo\u011fun yap\u0131s\u0131 ve \u00f6nemli bir d\u00f6viz kayna\u011f\u0131 olma \u00f6zelli\u011fi ile, istihdam sorunlar\u0131 ve cari a\u00e7\u0131k ile m\u00fccadele eden T\u00fcrkiye ekonomisinde, yaratt\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek \u00e7arpan etkisi bak\u0131m\u0131ndan kritik bir \u00f6neme […]<\/p>\n","protected":false},"author":22,"featured_media":937,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"series":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/932"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/22"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=932"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/932\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":934,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/932\/revisions\/934"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/937"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=932"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fseries&post=932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}