Funda Gen\u00e7o\u011flu<\/p>\n\n\n\n
Hem T\u00fcrkiye\u2019de hem d\u00fcnya genelinde hep tart\u0131\u015f\u0131lagelen \u00fcnl\u00fcler ve siyaset aras\u0131ndaki ili\u015fki son zamanlarda daha da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmaya ve daha fazla akademik ilgi \u00e7ekmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye siyasetinin \u00f6zellikle 2010lu y\u0131llardan itibaren belirginle\u015fen dinamiklerini ve siyasetin fay hatlar\u0131n\u0131, \u00f6zellikle de neoliberal muhafazak\u00e2r ideolojinin kendini yeniden kurmada ba\u015fvurdu\u011fu y\u00f6ntemleri anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00fcnl\u00fcler \u00f6nemli bir u\u011frak noktas\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de toplumsal ve siyasal muhalefet ile iktidar aras\u0131ndaki ili\u015fkideki gerilimin y\u00fcksek seviyesi ve son y\u0131llarda giderek artan demokrasiden uzakla\u015fma e\u011filimi \u00fcnl\u00fclerin bu gerilimdeki yerlerini \u00f6zellikle dikkat \u00e7ekici k\u0131lmaktad\u0131r. Bu durum ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye\u2019deki \u201c\u00fcnl\u00fcler siyaseti\u201dnin (celebrity politics<\/em>) karakterini ve i\u00e7eri\u011fini d\u00fcnyadaki genel gidi\u015fattan farkl\u0131 bir yere koymaktad\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada \u00fcnl\u00fcler siyaseti dedi\u011fimiz olgu daha \u00e7ok hay\u0131rseverlik, yard\u0131m kampanyalar\u0131 ya da belli bir konuda hassasiyet ya da bilin\u00e7 y\u00fckseltme (\u201cMe too<\/em>,\u201d \u201cTime is Up<\/em>\u201d kampanyalar\u0131 ya da BM iyi niyet el\u00e7ili\u011fi gibi) \u00e7abas\u0131 olarak \u015fekillenmektedir. T\u00fcrkiye\u2019de ise \u00fcnl\u00fcler ve onlar\u0131n siyasal konumlan\u0131\u015flar\u0131 mevcut hegemonyan\u0131n kendini yerle\u015ftirme, peki\u015ftirme, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme ve yeniden kurma \u00e7abas\u0131n\u0131n ve bunlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda kendisine y\u00f6nelen meydan okumalar\u0131n ve s\u0131namalar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bir grup \u00fcnl\u00fc birincinin temsilcisi olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmakta ve h\u00e2kim s\u00f6ylem taraf\u0131ndan \u201ckahraman\u201d olarak sunulmakta iken muhalif \u00fcnl\u00fcler ise ayn\u0131 s\u00f6ylemde \u201ck\u00f6t\u00fc adamlar\/kad\u0131nlar olarak d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Son y\u0131llarda artan bir akademik ilgiyle kar\u015f\u0131la\u015fan \u00fcnl\u00fcler-siyaset ili\u015fkisi hakk\u0131ndaki literat\u00fcre bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n belli temalar etraf\u0131nda yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Bunlardan birincisi siyasal ya\u015famda aktif olarak rol oynayan (bu bir protesto g\u00f6sterisine kat\u0131lmak, imza kampanyas\u0131na imza vermek, ba\u011f\u0131\u015f toplamak, konu hakk\u0131nda makale yazmak, film \u00e7ekmek gibi farkl\u0131 bi\u00e7imlerde ger\u00e7ekle\u015fiyor olabilir) siyasi duru\u015funu ve bir politik m\u00fccadelenin i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 deklare eden \u00fcnl\u00fclerin bunu yaparken motivasyonlar\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu anlama \u00e7abas\u0131d\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalarda daha \u00e7ok bu t\u00fcrden faaliyetlerin hay\u0131rseverlik ve altruizm esasl\u0131 oldu\u011funa, insani bir ama\u00e7 do\u011frultusunda ve\/veya hassasiyet i\u00e7eren bir konu\/mesele hakk\u0131nda fark\u0131ndal\u0131k yaratmaya y\u00f6nelik oldu\u011funa dair tespitler a\u011f\u0131rl\u0131ktad\u0131r. \u0130kinci tema, \u00fcnl\u00fcler siyaseti ile demokratikle\u015fme aras\u0131ndaki ili\u015fkidir. Baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda \u00fcnl\u00fclerin siyasal ya\u015fama dahil olmas\u0131n\u0131n demokrasiyi k\u0131s\u0131tlayan ya da demokratikle\u015fmeyi engelleyen bir fakt\u00f6r oldu\u011fu vurgulanmaktad\u0131r. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan, \u00fcnl\u00fclerin dahil olmas\u0131 konunun derinlemesine incelenip \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesini, dikkatli ve \u00f6zenli tart\u0131\u015fmalara konu edinilmesini engellemekte, konunun onlar\u0131n reklam ve tan\u0131t\u0131m faaliyetlerine kurban edilmesine neden olmaktad\u0131r. Di\u011fer yandan, \u00fcnl\u00fcler siyasetinin \u00f6zellikle gen\u00e7lerin siyasal ya\u015fama entegre olmalar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran, \u00fcnl\u00fcler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla belli meseleler hakk\u0131nda fark\u0131ndal\u0131k ve hassasiyetler geli\u015ftirmelerine vesile olan y\u00f6n\u00fc \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir tema, \u00fcnl\u00fcler siyaseti ile toplumsal hareketler aras\u0131ndaki ili\u015fki, daha \u00f6zel olarak \u00fcnl\u00fclerin bir toplumsal hareketin ba\u015flat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapma potansiyelidir. Bunun en yak\u0131n \u00f6rne\u011fi me too hareketini konu edinen \u00e7al\u0131\u015fmalard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ba\u015fta dedi\u011fimiz gibi, T\u00fcrkiye\u2019de \u201c\u00fcnl\u00fcler siyaseti\u201dnin karakteri ve i\u00e7eri\u011fi d\u00fcnyadaki genel gidi\u015fattan farkl\u0131 bir yerdedir. Son g\u00fcnlerde baz\u0131 oyuncu ve \u015fark\u0131c\u0131lar ile onlar\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu menajerlik \u015firketleri \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcyen tart\u0131\u015fmalar da bu ba\u011flamda ele al\u0131nabilir. Menajer Ay\u015fe Bar\u0131m\u2019\u0131n Gezi protestolar\u0131na kat\u0131lmak ve kendi \u015firketine ba\u011fl\u0131 oyuncular\u0131 bu eylemlere kat\u0131lmak konusunda y\u00f6nlendirmek gibi iddialarla tutuklanmas\u0131, baz\u0131 oyuncular\u0131n ifadeye \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131, basit magazinsel olaylar olmaktan uzak, kelimenin ger\u00e7ek manas\u0131yla siyasi meselelerdir. T\u00fcrkiye\u2019de son g\u00fcnlerde oyuncu ve \u015fark\u0131c\u0131lar ve onlar\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu menajerlik \u015firketleri \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcyen tart\u0131\u015fmalar bu ba\u011flamda ele al\u0131nabilir. \u00dcnl\u00fclerin h\u00fck\u00fcmet destek\u00e7isi olanlar-muhalif olanlar \u015feklindeki ayr\u0131\u015fmas\u0131 \u00fclkenin sosyopolitik ya\u015fam\u0131na genel olarak h\u00e2kim olan iki mefhumdan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez: antagonistik siyaset ve anti-entelekt\u00fcelizm. \u00d6zellikle Gezi sonras\u0131 d\u00f6nemde ger\u00e7ekle\u015fen bu ayr\u0131\u015fma m\u00fczik ve sahne sanatlar\u0131nda isim yapm\u0131\u015f kimselerin \u201cGezici\u201d- Gezi kar\u015f\u0131t\u0131, di\u011fer deyi\u015fle muhalif-yanda\u015f \u015feklinde etiketlenmelerine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu ki\u015filerden \u00f6zellikle ikinci grupta yer alanlardan ise bu ayr\u0131\u015fman\u0131n neresinde durduklar\u0131n\u0131 kamusal alanda a\u00e7\u0131k\u00e7a dile getirmeleri, h\u00fck\u00fcmete verdikleri deste\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201cg\u00f6stermeleri\u201d beklenmi\u015ftir. Di\u011fer grup ise yasal soru\u015fturmalara, g\u00f6z alt\u0131lara, hapis cezalar\u0131na u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f, meslekleriyle ilgili yer ald\u0131klar\u0131 sanatsal projelerin iptal edilmesi, i\u015f imkanlar\u0131ndan d\u0131\u015flanmalar\u0131, \u00f6zellikle televizyon ekranlar\u0131nda g\u00f6r\u00fcnmelerinin bu \u015fekilde engellenmesi gibi durumlarla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Bu durumu izah edebilmenin en iyi yolu \u00f6rnekler \u00fczerinden gitmek olabilir. Bu ayr\u0131\u015fman\u0131n bir taraf\u0131nda -akla gelen ilk \u00f6rnekler olarak- Gezi s\u0131ras\u0131nda att\u0131\u011f\u0131 bir twit nedeniyle s\u00fcrg\u00fcne gitmek zorunda kalan Memet Ali Alabora, yine Gezi\u2019de aktif olan daha sonra Sosyalist Enternasyonel\u2019in bir toplant\u0131s\u0131nda \u00fclke g\u00fcndemine dair konu\u015fma yapan ve televizyon d\u00fcnyas\u0131ndan tamamen d\u0131\u015flanan Levent \u00dcz\u00fcmc\u00fc, sahnede s\u00f6yledi\u011fi \u015fark\u0131n\u0131n s\u00f6zlerinde cumhurba\u015fkan\u0131na hakaret oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle 4 y\u0131l hapis cezas\u0131 talebiyle yarg\u0131lan\u0131p 10 ay hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lan Zuhal Olcay yer almaktad\u0131r. Bunlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda hemen hemen her hafta sonu ayn\u0131 iktidar yanl\u0131s\u0131 gazetenin Pazar ekine T\u00fcrkiye\u2019de ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kullan\u0131lmas\u0131yla ilgili herhangi bir sorun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fclkenin bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler \u00fclkesi oldu\u011funu, hi\u00e7bir hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 engelleyecek bask\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tersini iddia edenin yalan ve iftirayla me\u015fgul oldu\u011funu belirttikleri r\u00f6portajlar veren Ajda Pekkan (\u00fclkenin \u201cs\u00fcper star\u201d\u0131); Ferdi Tayfur (\u201cFerdi Baba\u201ds\u0131), Zerrin \u00d6zer, ve H\u00fclya Ko\u00e7yi\u011fit gibi \u00f6rnekler olabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Funda Gen\u00e7o\u011flu Hem T\u00fcrkiye\u2019de hem d\u00fcnya genelinde hep tart\u0131\u015f\u0131lagelen \u00fcnl\u00fcler ve siyaset aras\u0131ndaki ili\u015fki son zamanlarda daha da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmaya ve daha fazla akademik ilgi \u00e7ekmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye siyasetinin \u00f6zellikle 2010lu y\u0131llardan itibaren belirginle\u015fen dinamiklerini ve siyasetin fay hatlar\u0131n\u0131, \u00f6zellikle de neoliberal muhafazak\u00e2r ideolojinin kendini yeniden kurmada ba\u015fvurdu\u011fu y\u00f6ntemleri anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00fcnl\u00fcler \u00f6nemli bir u\u011frak […]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":944,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"series":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/941"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=941"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/941\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":943,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/941\/revisions\/943"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/944"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=941"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=941"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=941"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atilim.edu.tr\/manzara-politik\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fseries&post=941"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}