AKTS - Biçimsel Diller ve Özdevinirler

Biçimsel Diller ve Özdevinirler (CMPE326) Ders Detayları

Ders Adı Ders Kodu Dönemi Saati Uygulama Saati Laboratuar Hours Kredi AKTS
Biçimsel Diller ve Özdevinirler CMPE326 6. Dönem 3 0 0 3 6
Ön Koşul Ders(ler)i
CMPE251
Dersin Dili İngilizce
Dersin Türü Zorunlu Bölüm Dersleri
Dersin Seviyesi Fen Bilimleri Yüksek Lisans
Ders Verilme Şekli Yüz Yüze
Dersin Öğrenme ve Öğretme Teknikleri Anlatım.
Dersin Koordinatörü
Dersin Öğretmen(ler)i
Dersin Asistan(lar)ı
Dersin Amacı Bu dersin temel amacı, hesaplama kuramını ve dillerin biçimsel tanımını anlamak ve kullanmak için beceri kazandırmaktır. Öğrenciler özdevinirler teorisini kullanarak hesaplamanın matematiksel modellerinin tanım ve özellikleriyle tanıştırılacaklardır.
Dersin Eğitim Çıktıları Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
  • Hesaplamayı nitelendirmek için sonlu özdevinirleri araç olarak kullanmak
  • Programlama dillerine uygulanan gramer ve dilleri incelemek
  • Derlemenin ayrıştırma aracı olarak kullanmak üzere son giren ilk çıkar özdevinirini oluşturmak
  • Hesaplama için Turing makinası oluşturmak
  • Donanım ve yazılım için teorik makina veya modeller geliştirmek
Dersin İçeriği Diller ve gösterimleri, sonlu özdevinirler ve düzenli gramerler, bağlamdan-bağımsız gramerler, soyut makine kavramı ve dil kabulu, belirlenimci ve belirlenimci olmayan sonlu durumlu makinalar, son giren ilk çıkar özdeviniri, Turing makinaları ve hesaplama kuramına giriş.

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

Hafta Konular Ön Hazırlık
1 Giriş Bölüm 0 (Ders kitabı)
2 Düzenli Diller Bölüm 1
3 Sonlu Özdevinirler Bölüm 1.1
4 Belirlenimci olmamak Bölüm 1.2
5 Çıktılı Sonlu Özdevinirler (Diğer kaynaklar 2)
6 Düzenli İfadeler Bölüm 1.3
7 Bağlamdan-bağımsız diller Chapter 2
8 Bağlamdan-bağımsız gramerler Chapter 2.1
9 Chomsky Normal Form Chapter 2.1
10 Son giren ilk çıkar özdeviniri Chapter 2.2
11 Bağlamdan-bağımsız gramerlerle eşdeğerlik Chapter 2.2
12 Hesaplama Kuramı Chapter 3
13 Turing Makinası Chapter 3.1
14 Turing Makinası çeşitleri Chapter 3.2
15 Gözden Geçirme
16 Gözden Geçirme

Kaynaklar

Ders Kitabı 1. Introduction to the Theory of Computation, Michael Sipser, 2nd Edition, Thomson Course Technology, 2006.
Diğer Kaynaklar 2. Efim Kinber and Carl Smith, Theory of Computing: A Gentle Introduction",Prentice-Hall, 2001. ISBN # 0-13-027961-7.
3. Daniel I.A. Cohen, Introduction to Computer Theory (2nd Edition), Wiley, 1997, ISBN # 0-471-13772-3
4. Yarımağan, Ünal, “Özdevinirler Kuramı ve Biçimsel Diller”, Bıçaklar Kitabevi, 2003, ISBN# 975-8695-05-3
5. Martin, John C. “Introduction to Languages and the Theory of Computation”,(2nd Edition), McGraw-Hill International Editions, 1997, ISBN# 0-07-115468-X
6. Linz, Peter, “An Introduction to Formal Languages and Automata”, Jones and Bartlett Publishers, 2001.

Değerlendirme System

Çalışmalar Sayı Katkı Payı
Devam/Katılım - -
Laboratuar - -
Uygulama - -
Alan Çalışması - -
Derse Özgü Staj - -
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği - -
Ödevler 3 10
Sunum - -
Projeler - -
Rapor - -
Seminer - -
Ara Sınavlar/Ara Juri 2 55
Genel Sınav/Final Juri 1 35
Toplam 6 100
Yarıyıl İçi Çalışmalarının Başarı Notu Katkısı 65
Yarıyıl Sonu Çalışmalarının Başarı Notuna Katkısı 35
Toplam 100

Kurs Kategorisi

Temel Meslek Dersleri X
Uzmanlık/Alan Dersleri
Destek Dersleri
İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri
Aktarılabilir Beceri Dersleri

Dersin Öğrenim Çıktılarının Program Yeterlilikleri ile İlişkisi

# Program Yeterlilikleri / Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 İleri düzey hesaplama ve/veya bilişim bilgilerini yazılım mühendisliği problemlerini çözmede uygulama becerisi.
2 Farklı teknolojiler, yazılım mimarileri ve yaşam-döngüsü yaklaşımları kullanarak çözümler geliştirmek.
3 Bir yazılım sistemini, bileşenini, sürecini veya programını, modern teknikler ve yazılım mühendisliği uygulamalarına yönelik mühendislik araçlarını kullanarak, tasarlama, gerçekleştirme ve değerlendirme becerisi.
4 Yazılım gereksinimlerini anlamak için, veri toplama, analiz etme ve yorumlama becerisi.
5 Yazılım projeleri üzerindeki çalışmalar kapsamında ortaya çıkan problemler üzerinde etkin sözlü ve yazılı iletişim ve kritik düşünme becerileri.
6 Bilim ve teknoloji alanındaki güncel gelişmeleri izlemede bilgiye erişim becerisi ve yazılım mühendisliği alanında bilimsel araştırma yapmak ve bir projeyi gerçekleştirmek.
7 Yazılım Mühendisliği ile ilgili profesyonel, hukuksal, sosyal ve sorumluluklar konularında anlayış.
8 Proje ve risk yönetim becerisi; girişimciliğin, yenilikçilik ve sürdürülebilir kalkınmanın önemi hakkında farkındalık; uluslararası standartların ve yöntemlerin bilinmesi.
9 Yazılım Mühendisliği çözümlerinin, karar verme boyutunda, küresel, sosyal ve hukuki boyutları üzerindeki etkisini anlamak.
10 Yazılım Mühendisliği uygulamaları için mükemmellik standartlarının geliştirilmesi, benimsenmesi ve sürekli kullanımının desteklenmesi.

ECTS/İş Yükü Tablosu

Aktiviteler Sayı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü
Teorik Ders saati (Sınav haftası dahildir: 16 x teorik ders saati) 16 3 48
Laboratuar
Uygulama
Derse Özgü Staj
Alan Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi 16 1 16
Sunum/Seminer Hazırlama
Projeler
Raporlar
Ödevler 3 2 6
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Ara Sınavlara/Ara Juriye Hazırlanma Süresi 2 10 20
Genel Sınava/Genel Juriye Hazırlanma Süresi 1 15 15
Toplam İş Yükü 105