AKTS - Yazılım Mühendisliğinde Formal Metotlar

Yazılım Mühendisliğinde Formal Metotlar (SE462) Ders Detayları

Ders Adı Ders Kodu Dönemi Saati Uygulama Saati Laboratuar Hours Kredi AKTS
Yazılım Mühendisliğinde Formal Metotlar SE462 Alan Seçmeli 3 0 0 3 5
Ön Koşul Ders(ler)i
N/A
Dersin Dili İngilizce
Dersin Türü Seçmeli Dersler
Dersin Seviyesi Fen Bilimleri Yüksek Lisans
Ders Verilme Şekli Yüz Yüze
Dersin Öğrenme ve Öğretme Teknikleri Anlatım.
Dersin Koordinatörü
Dersin Öğretmen(ler)i
Dersin Asistan(lar)ı
Dersin Amacı Dersin amacı, öğrencilere yazılım şartnamesi oluşturulurken ihtiyaç duyulan biçimsel yöntemleri öğretmektir. Ayrıca, bu ders yazılım mühendisliğinin temelini oluşturan temel matematik ve mühendislik ilkelerini vurgular. Bu dersin bir diğer amacı ise yazılım mühendisliği uygulamalarında biçimsel yöntemlerin kullanılması sağlanmaktadır.
Dersin Eğitim Çıktıları Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
  • Doğal dille hazırlanmış şartnamelerin, matematiksel yöntemlerle çözümlenebilmesi, tasarlanabilmesi ve modellenmesi.
  • Genel kavramların matematiksel dil kullanılarak açıklanabilmesi
  • Soyut veri tiplerinin biçimsel şartname yöntemleri ile tanımlanabilmesi
  • Mantığın uygulamalı problemlerin çözülebilmesi için kullanılabilmesi
  • Biçimsel methotların güvenlik/yaşamsal açısından kritik sistemler için kullanılabilmesi
  • Biçimsel ispat tekniklerinin farklı biçimsel sevilerlerde kullanılabilmesi
  • Biçimsel şartname yöntemi ile sağlama ve doğrulamanın yapılabilmesi
  • Büyük yazılım sistemlerinin geliştirilip doğrulanması için gerekli bilgi birikimine sahip olabilmek
  • Sistem geliştirlme aşamasından önce sisteme ait özelliklerin gözden geçirilerek, tasarım hataların tespit edilebilmesi
  • Yazılım tabanlı sistemlerin tam doğru ve belirgin olarak hal, süreç ve zamanlama özelliklerinin betimlenebilmesi
Dersin İçeriği Biçimsel yöntemlere giriş, kurallı belirtimin temel yönleri, matematiksel anlambilim ile yazılım şartnamesi ve gelişimi, yazılım tabanlı sistemler için biçimsel şartnamenin inşa edilmesi, biçimsel şartname dilleri: Z, nesne Z ve OCL, şartnameler ile gerçekleştirmenin ilişkilendirilmesi, sistemin yaşam çevriminde kurallı belirtimin rölü, biçimsel yö

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

Hafta Konular Ön Hazırlık
1 Kurallı belirtimin temelleri Giriş
2 Aritmetik, Mantık Bölüm 1 ve 2, (ders kitabı)
3 Cebir, Çizenek Bölüm 3 ve 4
4 UML, OCL Bölüm 5 ve 6
5 Z Bölüm 7
6 Mantık Bölüm 8
7 Nesne Z Diğer kaynak(1)
8 Nesne Z Diğer kaynak (1)
9 Nesne Z Diğer kaynak (1)
10 Gerçekleştirme Bölüm 11
11 Hal geçişleri Bölüm 12
12 Yalın metin, Doğal dil Bölüm 13 ve 14
13 Digital geometri, Zindan inşası Bölüm 15 ve 16 (ders kitabı 1)
14 Çoklu izlekler, Güvenlik Bölüm 17 ve 18 (ders kitabı 1)
15 Dönem Sonu Sınav çalışmaları Dönem için konuların tekrarı
16 Dönem Sonu Sınav çalışmaları Dönem için konuların tekrarı

Kaynaklar

Ders Kitabı 1. Bruce Mills, Practical Formal Software Engineering: Wanting the Software You Get, Cambridge University Press (2009) ISBN-13: 9780521879033
Diğer Kaynaklar 2. Roger Duke, Gordon Rose, Formal Object Oriented Specification Using Object-Z, Cornerstones of Computing Palgrave Macmillan 2000, 9780333801239 – 0333801237
3. Ben Potter, Jane Sinclair, David Till, Introduction Formal Specification and Z, 2/E, Prentice-Hall (1996) ISBN-10: 0132422077, ISBN-13: 9780132422079
4. J. Woodcock and J. Davies, Using Z: Specification, Refinement, and Proof, Prentice-Hall In-ternational, 1996
5. Smith, Graeme, The Object-Z Specification Language Series: Advances in Formal Methods, Vol. 1, 1999, ISBN: 978-0-7923-8684-1
6. Antoni Diller, Z: An Introduction to Formal Methods, 2nd Edition, Jhon Wiley (1994), ISBN: 978-0-471-93973-3
7. “WWW Library of Formal Methods” (http://www.afm.sbu.ac.uk/ )

Değerlendirme System

Çalışmalar Sayı Katkı Payı
Devam/Katılım 1 5
Laboratuar - -
Uygulama - -
Alan Çalışması - -
Derse Özgü Staj - -
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği - -
Ödevler 5 20
Sunum - -
Projeler - -
Rapor - -
Seminer - -
Ara Sınavlar/Ara Juri 2 20
Genel Sınav/Final Juri 1 35
Toplam 9 80
Yarıyıl İçi Çalışmalarının Başarı Notu Katkısı 65
Yarıyıl Sonu Çalışmalarının Başarı Notuna Katkısı 35
Toplam 100

Kurs Kategorisi

Temel Meslek Dersleri X
Uzmanlık/Alan Dersleri
Destek Dersleri
İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri
Aktarılabilir Beceri Dersleri

Dersin Öğrenim Çıktılarının Program Yeterlilikleri ile İlişkisi

# Program Yeterlilikleri / Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 İleri düzey hesaplama ve/veya bilişim bilgilerini yazılım mühendisliği problemlerini çözmede uygulama becerisi.
2 Farklı teknolojiler, yazılım mimarileri ve yaşam-döngüsü yaklaşımları kullanarak çözümler geliştirmek.
3 Bir yazılım sistemini, bileşenini, sürecini veya programını, modern teknikler ve yazılım mühendisliği uygulamalarına yönelik mühendislik araçlarını kullanarak, tasarlama, gerçekleştirme ve değerlendirme becerisi.
4 Yazılım gereksinimlerini anlamak için, veri toplama, analiz etme ve yorumlama becerisi.
5 Yazılım projeleri üzerindeki çalışmalar kapsamında ortaya çıkan problemler üzerinde etkin sözlü ve yazılı iletişim ve kritik düşünme becerileri.
6 Bilim ve teknoloji alanındaki güncel gelişmeleri izlemede bilgiye erişim becerisi ve yazılım mühendisliği alanında bilimsel araştırma yapmak ve bir projeyi gerçekleştirmek.
7 Yazılım Mühendisliği ile ilgili profesyonel, hukuksal, sosyal ve sorumluluklar konularında anlayış.
8 Proje ve risk yönetim becerisi; girişimciliğin, yenilikçilik ve sürdürülebilir kalkınmanın önemi hakkında farkındalık; uluslararası standartların ve yöntemlerin bilinmesi.
9 Yazılım Mühendisliği çözümlerinin, karar verme boyutunda, küresel, sosyal ve hukuki boyutları üzerindeki etkisini anlamak.
10 Yazılım Mühendisliği uygulamaları için mükemmellik standartlarının geliştirilmesi, benimsenmesi ve sürekli kullanımının desteklenmesi.

ECTS/İş Yükü Tablosu

Aktiviteler Sayı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü
Teorik Ders saati (Sınav haftası dahildir: 16 x teorik ders saati) 16 3 48
Laboratuar
Uygulama
Derse Özgü Staj
Alan Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi 16 2 32
Sunum/Seminer Hazırlama
Projeler
Raporlar
Ödevler 5 4 20
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Ara Sınavlara/Ara Juriye Hazırlanma Süresi 2 7 14
Genel Sınava/Genel Juriye Hazırlanma Süresi 1 15 15
Toplam İş Yükü 129