AKTS - Besin Kimyası ve Analizi

Besin Kimyası ve Analizi (NUT203) Ders Detayları

Ders Adı Ders Kodu Dönemi Saati Uygulama Saati Laboratuar Hours Kredi AKTS
Besin Kimyası ve Analizi NUT203 3. Dönem 3 2 0 4 6
Ön Koşul Ders(ler)i
N/A
Dersin Dili İngilizce
Dersin Türü Zorunlu Bölüm Dersleri
Dersin Seviyesi Lisans
Ders Verilme Şekli Yüz Yüze
Dersin Öğrenme ve Öğretme Teknikleri Anlatım, Tartışma.
Dersin Koordinatörü
Dersin Öğretmen(ler)i
  • Dr. Öğr. Üyesi Tuğçe Nur Balcı
Dersin Asistan(lar)ı
Dersin Amacı Besinlerin karbonhidrat, protein ve yağ gibi makro besin ögeleri ile enzimler, pigmentler ve lezzet veren bileşikler gibi bileşenlerinin kimyasal özelliklerinin ve üretim-tüketim sürecinde bu özelliklerde gerçekleşen değişiklikleri öğretmek, kantitatif analizler ile protein ve yağ tayini yapmak, enzim aktivitesini etkileyen etmenleri, pigmentler ve tat-koku bileşenlerinin verdiği kimyasal tepkimeleri deneyler ile göstermektir. Besin kalitesinin objektif ve sübjektif yöntemlerle değerlendirilmesini öğretmek, temel besin gruplarının (süt, et, tahıl, yumurta, sebze-meyveler) yapısal özelliklerini öğretmek, fonksiyonel besinler ve biyo-aktif besin bileşenlerinin sağlık üzerindeki etkilerinin güncel yayınlarla tartışmak.
Dersin Eğitim Çıktıları Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
  • Besinlerin yapısında bulunan makro ögelerin ve diğer bileşenlerin fiziksel ve kimyasal özelliklerini öğrenir.
  • Besinin kalitesini etkileyen fiziksel ve kimyasal reaksiyonları anlar.
  • Besinle ilgili temel analizlerin ilkesini kavrar.
  • Besin kalitesinin değerlendirilmesinde kullanılan objektif ve sübjektif yöntemleri bilir ve uygulayabilir.
  • Süt, et, yumurta, tahıl, sebze ve meyveler gibi temel besin gruplarının genel yapılarını ve özelliklerini bilir.
  • Fonksiyonel besinler hakkında yeterli bilgiye sahip olur.
  • Besin bilimiyle ilgili güncel konuları yorumlama becerisine sahip olur.
  • Besin analizlerinde temel nitel/nicel yöntemleri kullanma becerisi kazanır.
  • Analiz sonuçlarını, öğretilen bilgiler çerçevesinde yorumlayarak, yazılı ve sözlü olarak açıklar.
Dersin İçeriği Çözeltiler ve kolloid sistemler, karbonhidrat, protein ve yağlar, enzimler, pigmentler, süt ve süt ürünleri, et ve ürünleri, yumurta ve yumurta proteinleri, sebze ve meyveler, tahıllar ve gluten oluşumu, çay, kahve vb. yiyecek ve içecekler, genetiği değiştirilmiş besinler, pre-,pro-,sinbiyotikler.

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

Hafta Konular Ön Hazırlık
1 Kolloid sistemler/Çözeltiler K1: Chapter 1 Water (p. 1-7) - K2: Chapter 3 Dispersed Systems: Basic Considerations (p.96-151)
2 Karbonhidratlar K1: Chapter 5 Carbohydrates (p.249-337)
3 Proteinler K1: Chapter 2 Amino Acids, Peptides, Proteins (p.8-89)
4 Lipitler K1: Chapter 4 Lipids (p.158- 245)
5 Enzimler K1: Chapter 3 Enzymes (p.93-155)
6 Pigmentler ile Tat ve Koku Bileşikleri K2: Chapter 10 Colorants (p.653-703)
7 Doğal Zehirli Bileşenler ve Gıda Katkı Maddeleri K1: Chapter 8 Food Additives (p.429- 466) - K1: Chapter 13 Toxic Substances (p.825-839)
8 Ara Sınav -
9 Süt & Yoğurt K1: Chapter 10 Milk and Dairy Products (p.498-544)
10 Et K1: Chapter 12 Meat (p.563-614)
11 Yumurta K1: Chapter 11 Eggs (p.546-561)
12 Tahıllar & Fonksiyonel Besinler K1: Chapter 15 Cereals and Cereal Products (p.670-742) - Essa MM et. al. Functional foods and their impact on health. J Food Sci Technol. 2023 Mar;60(3):820-834. doi: 10.1007/s13197-021-05193-3.
13 Prebiyotikler & Probiyotikler Al-Habsi N et. al. Health Benefits of Prebiotics, Probiotics, Synbiotics, and Postbiotics. Nutrients. 2024 Nov 19;16(22):3955. doi: 10.3390/nu16223955.
14 Fitokimyasallar Popovic L & Rijkers GT. Phytochemicals: Principles and Practice. Biology (Basel). 2025 Dec 21;15(1):18. doi: 10.3390/biology15010018.
15 Çay & Kahve K1: Chapter 21 Coffee, Tea, Cocoa (p.938-969)
16 Genel Sınav -

Kaynaklar

Ders Kitabı 1. K1: Belitz HD.,Grosch W. Food Chemistry 4th revised and extended edition. Springer-Verlag Berlin Heidelberg-Germany, 2009.
Diğer Kaynaklar 2. K2: Fennema OR. Food Chemistry. Fifth Ed. Marcel Dekker, INC. New York, 2017
3. Essa MM et. al. Functional foods and their impact on health. J Food Sci Technol. 2023 Mar;60(3):820-834. doi: 10.1007/s13197-021-05193-3
4. Al-Habsi N et. al. Health Benefits of Prebiotics, Probiotics, Symbiotic, and Postbiotics. Nutrients. 2024 Nov 19;16(22):3955. doi: 10.3390/nu16223955.
5. Popovic L, Rijkers GT. Phytochemicals: Principles and Practice. Biology (Basel). 2025 Dec 21;15(1):18. doi: 10.3390/biology15010018. PMID: 41514858; PMCID: PMC12784793.

Değerlendirme System

Çalışmalar Sayı Katkı Payı
Devam/Katılım - -
Laboratuar - -
Uygulama - -
Alan Çalışması - -
Derse Özgü Staj - -
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği - -
Ödevler - -
Sunum 1 10
Projeler - -
Rapor 10 20
Seminer - -
Ara Sınavlar/Ara Juri 2 50
Genel Sınav/Final Juri 1 50
Toplam 14 130
Yarıyıl İçi Çalışmalarının Başarı Notu Katkısı 50
Yarıyıl Sonu Çalışmalarının Başarı Notuna Katkısı 50
Toplam 100

Kurs Kategorisi

Temel Meslek Dersleri X
Uzmanlık/Alan Dersleri
Destek Dersleri
İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri
Aktarılabilir Beceri Dersleri

Dersin Öğrenim Çıktılarının Program Yeterlilikleri ile İlişkisi

# Program Yeterlilikleri / Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Beslenme ve Diyetetik alanında güncel literatüre dayalı kuramsal ve uygulamalı bilgileri edinir ve kullanır.
2 Bireysel ve toplumsal düzeydeki beslenme sorunlarını tanımlar, analiz eder ve kanıta dayalı çözüm üretir. X
3 Bilimsel araştırmalarda veri toplar, analiz eder, yorumlar ve raporlar; ulusal/uluslararası, disipliner ve multidisipliner ekiplerde çalışma becerisi kazanır. X
4 Bireylerin ve toplumun yaş, cinsiyet, sosyo-kültürel, ekonomik ve sağlık durumlarını dikkate alarak uygun beslenme müdahaleleri ile eğitimleri planlar, uygular ve politikalar geliştirir. X
5 Alana özgü teknolojik ekipmanları ve bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanır. X
6 Beslenme ve Diyetetik alanıyla ilgili konularda Türkçe ve ikinci bir yabancı dilde yazılı ve sözlü iletişim kurma becerisi kazanır. X
7 Öğrenim sırasında ve sonrasında yaşam boyu öğrenme, bilimsel olarak kanıtlanmış bilgiye erişebilme ve kendini sürekli yenileme becerisi kazanır. X
8 Mesleki etik ve sorumluluk bilinci ile hareket eder, diyetisyenlik mesleğinin evrensel ve toplumsal boyutlardaki etkileri ve hukuksal sonuçları konusunda farkındalık gösterir. X
9 -
10 -
11 -

ECTS/İş Yükü Tablosu

Aktiviteler Sayı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü
Teorik Ders saati (Sınav haftası dahildir: 16 x teorik ders saati) 16 3 48
Laboratuar
Uygulama 16 2 32
Derse Özgü Staj
Alan Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi 14 2 28
Sunum/Seminer Hazırlama 1 10 10
Projeler
Raporlar 5 1 5
Ödevler
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Ara Sınavlara/Ara Juriye Hazırlanma Süresi 2 10 20
Genel Sınava/Genel Juriye Hazırlanma Süresi 1 20 20
Toplam İş Yükü 163