AKTS - Biçimsel Diller ve Özdevinirler

Biçimsel Diller ve Özdevinirler (CMPE326) Ders Detayları

Ders Adı Ders Kodu Dönemi Saati Uygulama Saati Laboratuar Hours Kredi AKTS
Biçimsel Diller ve Özdevinirler CMPE326 3 0 0 3 6
Ön Koşul Ders(ler)i
CMPE251
Dersin Dili İngilizce
Dersin Türü N/A
Dersin Seviyesi Lisans
Ders Verilme Şekli Yüz Yüze
Dersin Öğrenme ve Öğretme Teknikleri Anlatım.
Dersin Koordinatörü
Dersin Öğretmen(ler)i
Course Assistants
Dersin Amacı Bu dersin temel amacı, hesaplama kuramını ve dillerin biçimsel tanımını anlamak ve kullanmak için beceri kazandırmaktır. Öğrenciler özdevinirler teorisini kullanarak hesaplamanın matematiksel modellerinin tanım ve özellikleriyle tanıştırılacaklardır.
Dersin Eğitim Çıktıları Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
  • Hesaplamayı nitelendirmek için sonlu özdevinirleri araç olarak kullanmak
  • Programlama dillerine uygulanan gramer ve dilleri incelemek
  • Derlemenin ayrıştırma aracı olarak kullanmak üzere son giren ilk çıkar özdevinirini oluşturmak
  • Hesaplama için Turing makinası oluşturmak
  • Donanım ve yazılım için teorik makina veya modeller geliştirmek
Dersin İçeriği Diller ve gösterimleri, sonlu özdevinirler ve düzenli gramerler, bağlamdan-bağımsız gramerler, soyut makine kavramı ve dil kabulu, belirlenimci ve belirlenimci olmayan sonlu durumlu makinalar, son giren ilk çıkar özdeviniri, Turing makinaları ve hesaplama kuramına giriş.

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

Hafta Konular Ön Hazırlık
1 Giriş Bölüm 0 (Ders kitabı)
2 Düzenli Diller Bölüm 1
3 Sonlu Özdevinirler Bölüm 1.1
4 Belirlenimci olmamak Bölüm 1.2
5 Çıktılı Sonlu Özdevinirler (Diğer kaynaklar 2)
6 Düzenli İfadeler Bölüm 1.3
7 Bağlamdan-bağımsız diller Chapter 2
8 Bağlamdan-bağımsız gramerler Chapter 2.1
9 Chomsky Normal Form Chapter 2.1
10 Son giren ilk çıkar özdeviniri Chapter 2.2
11 Bağlamdan-bağımsız gramerlerle eşdeğerlik Chapter 2.2
12 Hesaplama Kuramı Chapter 3
13 Turing Makinası Chapter 3.1
14 Turing Makinası çeşitleri Chapter 3.2
15 Gözden geçirme
16 Gözden geçirme

Kaynaklar

Ders Kitabı 1. Introduction to the Theory of Computation, Michael Sipser, 2nd Edition, Thomson Course Technology, 2006.
Diğer Kaynaklar 2. Efim Kinber and Carl Smith, Theory of Computing: A Gentle Introduction",Prentice-Hall, 2001. ISBN # 0-13-027961-7.
3. Daniel I.A. Cohen, Introduction to Computer Theory (2nd Edition), Wiley, 1997, ISBN # 0-471-13772-3
4. Yarımağan, Ünal, “Özdevinirler Kuramı ve Biçimsel Diller”, Bıçaklar Kitabevi, 2003, ISBN# 975-8695-05-3
5. Martin, John C. “Introduction to Languages and the Theory of Computation”,(2nd Edition), McGraw-Hill International Editions, 1997, ISBN# 0-07-115468-X
6. Linz, Peter, “An Introduction to Formal Languages and Automata”, Jones and Bartlett Publishers, 2001.

Değerlendirme System

Çalışmalar Sayı Katkı Payı
Devam/Katılım - -
Laboratuar - -
Uygulama - -
Alan Çalışması - -
Derse Özgü Staj - -
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği - -
Ödevler 3 10
Sunum - -
Projeler - -
Rapor - -
Seminer - -
Ara Sınavlar/Ara Juri 2 55
Genel Sınav/Final Juri 1 35
Toplam 6 100
Yarıyıl İçi Çalışmalarının Başarı Notu Katkısı 65
Yarıyıl Sonu Çalışmalarının Başarı Notuna Katkısı 35
Toplam 100

Kurs Kategorisi

Temel Meslek Dersleri X
Uzmanlık/Alan Dersleri
Destek Dersleri
İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri
Aktarılabilir Beceri Dersleri

Dersin Öğrenim Çıktılarının Program Yeterlilikleri ile İlişkisi

# Program Yeterlilikleri / Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Matematik, fen bilimleri ve hesaplama alanlarındaki bilgi birikimini bilişim sistemleriyle ilgili mühendislik problemlerinin çözümüne uygulama becerisi.
2 Bilişim sistemlerine özgü sorunları analiz etme ve modelleme, çözümleri için uygun gereksinimleri belirleme ve tanımlama becerisi.
3 Belirlenen gereksinimleri karşılayacak bir bilişim sistemini, sistem parçasını, işlemi veya programı tasarlama, geliştirme ve değerlendirme becerisi.
4 Bilişim sistemleri mühendislik uygulamaları için modern teknik ve mühendislik araçlarını kullanma becerisi.
5 Bilgi teknolojilerinin ve karar modellerinin etkin kullanımına yönelik olarak veri toplama, analiz etme, yorumlama ve doğru seçimler yapabilme becerisi.
6 Disiplin içi ve disiplinlerarası takımlarda veya bireysel olarak etkin biçimde çalışabilmek için gerekli organizasyonel ve iş yeteneklerini ortaya koyabilme becerisi.
7 Türkçe ve İngilizcede etkin iletişim kurabilme becerisi.
8 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci ve bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki son gelişmeleri takip edebilme ve kendini sürekli yenileme becerisi.
9 Bilişim Sistemleri Mühendisliği alanında mesleki, hukuksal, etik ve sosyal sorunlar hakkında farkındalık ve sorumluluk bilinci.
10 Proje ve risk yönetim becerisi; girişimciliğin, yenilikçilik ve sürdürülebilir kalkınmanın önemi hakkında farkındalık; uluslararası standartların ve yöntemlerin bilinmesi.
11 Karar alırken, bilişim sistemleri mühendisliği uygulamalarının evrensel, çevresel, sosyal ve hukuksal sonuçları konusunda farkındalık.
12 Kamu ve özel sektör kuruluşlarının işlerini daha etkin yapmalarını ve daha rekabetçi olmalarını sağlamak amacıyla, en uygun yazılım ve donanımları biraraya getirerek , uygun personeli ayarlayarak ve gerekli prosedürleri tanımlayarak maliyet etkin bilişim sistemleri tasarlama, geliştirme ve işletme becerisi.
13 Bilişim teknolojilerini kullanarak iş hayatına yönelik sorunları çözme becerisi.

ECTS/İş Yükü Tablosu

Aktiviteler Sayı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü
Ders saati (Sınav haftası dahildir: 16 x toplam ders saati) 16 3 48
Laboratuar
Uygulama
Derse Özgü Staj
Alan Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi 16 3 48
Sunum/Seminer Hazırlama
Projeler
Raporlar
Ödevler 3 6 18
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Ara Sınavlara/Ara Juriye Hazırlanma Süresi 2 10 20
Genel Sınava/Genel Juriye Hazırlanma Süresi 1 15 15
Toplam İş Yükü 149