AKTS - İstem Mühendisliği

İstem Mühendisliği (SE445) Ders Detayları

Ders Adı Ders Kodu Dönemi Saati Uygulama Saati Laboratuar Hours Kredi AKTS
İstem Mühendisliği SE445 Alan Seçmeli 3 0 0 3 5
Ön Koşul Ders(ler)i
N/A
Dersin Dili İngilizce
Dersin Türü Seçmeli Dersler
Dersin Seviyesi Lisans
Ders Verilme Şekli Yüz Yüze
Dersin Öğrenme ve Öğretme Teknikleri Anlatım, Tartışma, Uygulama-Alıştırma, Takım/Grup Çalışması.
Dersin Koordinatörü
Dersin Öğretmen(ler)i
Dersin Asistan(lar)ı
Dersin Amacı
Dersin Eğitim Çıktıları Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
  • Etkili istem (prompt) yazma tekniklerini öğrenecek
  • Yapay zekâ destekli araçları akademik ve profesyonel ortamlarda nasıl kullanabileceklerini keşfedecek
  • Bilginin doğruluğunu eleştirel bir bakışla değerlendirme becerisi geliştirme
  • Yapay zekâ kullanımının etik yönlerini tartışma
Dersin İçeriği Büyük Dil Modellerine (LLM) ve İstem Mühendisliğine Giriş. İstemlerle Etkileşimi Derinleştirme. Sorun Çözme ve Yaratıcılık için İstemlerin Kullanımı. İstem Kalıpları. İstem Hatalarını Ayıklama: Neden Çalışmadı? İstem Mühendisliği ile Kişisel Verimlilik ve Etkinliği Artırma. Disiplinler Arasında İstem Mühendisliği.

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

Hafta Konular Ön Hazırlık
1 LLM'lere ve İstem Mühendisliğine Giriş Kitap#1, Bölüm 1: Prompt Mühendisliğine Giriş Kitap#2 – Bölüm 1: Prompt Mühendisliği Nedir? Kitap#3 – Bölüm 1: Üretici Yapay Zeka ve LLM'lere Giriş Kitap#4 – Bölüm 1: LLM'lere Giriş
2 İstem Mühendisliği Nedir? Kitap#1, Bölüm 2: Prompt Mühendisliğinin Temelleri Kitap#2, Bölüm 2: Prompt'ların Tanımı Kitap#3, Bölüm 2: Prompt Türleri ve Prompt Yapısı Kitap#4, Bölüm 2: Etkili Prompt'lar Oluşturmak
3 Promptlarla Etkileşimi Derinleştirme Kitap#1, Bölüm 4: İleri Seviye Prompt Teknikleri Kitap#2, Bölüm 4: İleri Seviye Prompt Mühendisliği Kitap#3, Bölüm 5: Prompt Detayını Geliştirme
4 İstem Hatalarından Öğrenmek Kitap#1, Bölüm 6: Prompt Mühendisliğinde Hata Ayıklama ve Hatalar Kitap#2, Bölüm 6: Prompt Hatalarını Çözümleme Kitap#3, Bölüm 7: Yaygın Prompt Hatalarını Teşhis Etme
5 İstemlerde Ustalaşma: İstem Kalıpları I Kitap#1, Bölüm 7: Prompt Deseni Ustalığı (I) Kitap#2, Bölüm 8: Eğitimsel Desenler ve Teknikler Kitap#3, Bölüm 8: Anahtar Prompt Desenleri
6 İstemlerde Ustalaşma: İstem Kalıpları II Kitap #1, Bölüm 8: Prompt Deseni Ustalığı (II) Kitap #2, Bölüm 9: İleri Seviye Desenler ve Persona Teknikleri Kitap #3, Bölüm 9: Persona ve Bağlamsal Prompting
7 Akademik ve Yaratıcı Yazarlık İçin İstem Mühendisliği Kitap#1, Bölüm 10: Yazı Yazma ve Yaratıcılık İçin Prompt Kullanımı Kitap#2, Bölüm 10: Yapay Zeka ile Yazma ve Problem Çözme Kitap#5, Bölüm 3: Akademik Prompt'lar Oluşturmak
8 Ara sınavı -
9 Promptlarda Hata Ayıklama: Neden Çalışmadı? Kitap#1, Bölüm 6: Prompt Hatalarını Hata Ayıklama Kitap#3, Bölüm 7: Hata Ayıklama ve Hata Yönetimi
10 LLM Model Karşılaştırması: İstemlerden İçgörülere Kitap#4, Bölüm 7: LLM'leri Karşılaştırma Kitap#2, Bölüm 12: LLM'leri ve Yanıtlarını Değerlendirme Kitap#1, Bölüm 12: LLM'leri Değerlendirme
11 İstem Mühendisliğinde Etik Değerlendirmeler Kitap#1, Bölüm 13: Prompt Mühendisliğinde Etik Kitap#2, Bölüm 11: Yapay Zeka Prompt'larında Etik Sorunlar Kitap#3, Bölüm 6: Prompt'ta Etik Riskler
12 Disiplinler Arası İstem Mühendisliği Kitap#1, Bölüm 14: Çeşitli Alanlarda Prompt Mühendisliğinin Uygulamaları Kitap#2, Bölüm 15: Farklı Disiplinlerde Prompt Mühendisliği Kitap #3, Bölüm 10: Prompt'ların Endüstriyel Uygulamaları
13 İstem Mühendisliğinde Yeni Sınırlar ve Olasılıklar Kitap#1, Bölüm 15: Prompt Mühendisliğinin Geleceği Kitap#2, Bölüm 16: Prompt Mühendisliğinde Fırsatlar ve Yeni Eğilimler Kitap#5, Bölüm 5: Prompt Mühendisliğinde Geleceğe Bakış
14 Dönem Projesi Sunumları ve Değerlendirmesi -
15 Tekrar
16 Genel sınav -

Kaynaklar

Ders Kitabı 1. The Essential Guide to Prompt Engineering, Vladimir Geroimenko, Springer Nature Switzerland, March 2025, Publisher: Springer Nature Switzerland, 1st Edition, ISBN 978-3-031-86205-2
2. Understanding Prompt Engineering by Dr. Dheeraj Mehrotra, March, 2023, Publisher: Notion Press, 1st Edition, ISBN: 979-8890025210.
3. Prompt Engineering for Generative AI by James Phoenix, Mike Taylor, Released May 2024, Publisher(s): O'Reilly Media, Inc., 1st Edition, ISBN: 9781098153434.
4. The Quick Guide to Prompt Engineering by Ian Khan, Released March 2024, Publisher(s): Wiley, 1st Edition, ISBN: 9781394243327.
5. The Art of Prompt Engineering with ChatGPT: A Hands-On Guide, by Nathan Hunter, January 2023, Amazon Kindle Direct Publishing (KDP), 1st Edition, ISBN-13978-1739296711.
Diğer Kaynaklar 6. Guidance For Prompt Engineering – Dr. Ibrahim Kuscu – E-book
7. Prompt Engineering – Lee Boonstra -E-book
8. The Prompt Engineering Guide - Julian Melanson & Benza Maman - E-book
9. Prompt Engineering For Chatgpt- A Quick Guide To Techniques, Tips, And Best Practices- ChatGPT 4 -OpenAI & Sabit Ekin- White Paper
10. Prompt Engineering for Everyone -Kasia Pilch - E-book
11. The Prompt Engineering Guide - Vaibhav Aggarwal - E-book
12. A Beginners Guide to Prompt Engineering – Cluedin – White paper
13. Prompt Engineering Guide - https://www.promptingguide.ai/
14. https://learnprompting.org/docs/introduction
15. https://www.tutorialspoint.com/prompt_engineering/index.htm

Değerlendirme System

Çalışmalar Sayı Katkı Payı
Devam/Katılım 1 5
Laboratuar - -
Uygulama - -
Alan Çalışması - -
Derse Özgü Staj - -
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği - -
Ödevler 3 15
Sunum - -
Projeler 1 15
Rapor - -
Seminer - -
Ara Sınavlar/Ara Juri 1 30
Genel Sınav/Final Juri 1 35
Toplam 7 100
Yarıyıl İçi Çalışmalarının Başarı Notu Katkısı 65
Yarıyıl Sonu Çalışmalarının Başarı Notuna Katkısı 35
Toplam 100

Kurs Kategorisi

Temel Meslek Dersleri X
Uzmanlık/Alan Dersleri
Destek Dersleri
İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri
Aktarılabilir Beceri Dersleri

Dersin Öğrenim Çıktılarının Program Yeterlilikleri ile İlişkisi

# Program Yeterlilikleri / Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Matematik, fen bilimleri ve hesaplama alanlarında yeterli bilgi birikimi kazanır; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, bilişim sistemleriyle ilgili mühendislik problemlerinin çözümünde kullanabilir.
2 Karmaşık mühendislik problemlerini saptar, tanımlar, formüle eder ve çözer; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçer ve uygular.
3 Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlar; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygular.
4 Bilişim sistemleri mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik ve araçları geliştirir, seçer ve kullanır; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanır.
5 Karmaşık mühendislik problemlerinin veya bilişim sistemleri mühendisliği disiplinine özgü araştırma konularının incelenmesi için, deney tasarlar, deney yapar, veri toplar, sonuçları analiz eder ve yorumlar.
6 Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde görev yapabilir; bireysel olarak çalışabilir.
7 a. Sözlü ve yazılı etkin iletişim kurar; etkin rapor yazar ve yazılı raporları anlar, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilir, etkin sunum yapabilir, açık ve anlaşılır talimat verir ve alır. b. En az bir yabancı dil bilir.
8 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği konusunda farkındalık kazanır; bilgiye erişebilir, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izler ve kendini sürekli yeniler.
9 a. Etik ilkelerine uygun davranır, mesleki ve etik sorumluluk bilinci kazanır. b. Bilişim sistemleri mühendisliği uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi edinir.
10 a. Proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi edinir. b. Girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık kazanır. c. Sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi edinir.
11 a. Bilişim sistemleri mühendisliği uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi edinir. b. Mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık kazanır.

ECTS/İş Yükü Tablosu

Aktiviteler Sayı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü
Teorik Ders saati (Sınav haftası dahildir: 16 x teorik ders saati) 16 3 48
Laboratuar
Uygulama
Derse Özgü Staj
Alan Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi 14 2 28
Sunum/Seminer Hazırlama
Projeler 1 9 9
Raporlar
Ödevler 3 3 9
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Ara Sınavlara/Ara Juriye Hazırlanma Süresi 1 10 10
Genel Sınava/Genel Juriye Hazırlanma Süresi 1 20 20
Toplam İş Yükü 124