AKTS - Mimarlıkta Kapsayıcı Tasarım

Mimarlıkta Kapsayıcı Tasarım (MMR241) Ders Detayları

Ders Adı Ders Kodu Dönemi Saati Uygulama Saati Laboratuar Hours Kredi AKTS
Mimarlıkta Kapsayıcı Tasarım MMR241 2 0 0 2 3
Ön Koşul Ders(ler)i
N/A
Dersin Dili Türkçe
Dersin Türü N/A
Dersin Seviyesi Lisans
Ders Verilme Şekli Yüz Yüze
Dersin Öğrenme ve Öğretme Teknikleri Anlatım, Tartışma, Sorun/Problem Çözme.
Dersin Koordinatörü
Dersin Öğretmen(ler)i
  • Dr. İlkay Dinç Uyaroğlu
Dersin Asistan(lar)ı
Dersin Amacı Öğrencilerin, engelli, yaşlı, çocuk dahil farklı gereksinimleri olan bireylere saygılı iç ve dış mekân mimari tasarımının sosyal ve fiziksel boyutu konusunda bilgilenmelerini sağlamak. Dünyadaki iyi örneklerin araştırılmasıyla birlikte kapsayıcı mimari tasarım çözümlerini irdelemek.
Dersin Eğitim Çıktıları Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
  • Engellilik, mimarlık ve toplumsal yaşamda sosyal entegrasyon arasındaki ilişkiyi kavrar.
  • Mevcut yapısal çevrelerieleştirme ve değerlendirme becerisi kazanır.
  • İç ve dış mekân tasarımı ve revizyonu konularında tüm bireyler için kapsayıcı yaklaşımla tasarım yapabilme altyapısı kazanır.
Dersin İçeriği Herkes için tasarım yaklaşımı; evrensel tasarım kavramı ve prensipleri; kapsayıcı tasarım yaklaşımı ve prensipleri; engelli, yaşlı, çocuk dahil toplumun her ferdinin kamusal mekâna ve dolayısıyla sosyal yaşama entegrasyonu.

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

Hafta Konular Ön Hazırlık
1 Dersin tanımı, işlenecek konular, yöntem ve ödev hakkında genel bilgilerin verilmesi.
2 İnsan ve mekan arasındaki diyalog temelinde engellilik ve mimarlık arasındaki ilişkinin irdelenmesi; kapsayıcı yaklaşımla mimari tasarım kavramının aktarılması.
3 Engellilerin toplumsal yaşam içinde karşılaştığı mekânsal ve sosyal problemler
4 Yürüme engelli, tekerlekli sandalye kullanıcıların ergonomik ve mekânsal gereksinimleri ile bu gereksinimlere cevap veren mimari tasarım kriterlerinin aktarılması.
5 Tekerlekli sandalye kullanıcıları için mimari tasarım örnekleri.
6 Görme engelli kullanıcıların ergonomik ve mekânsal gereksinimleri ile bu gereksinimlere cevap veren mimari tasarım kriterlerinin aktarılması.
7 Görme engelli kullanıcılar için mimari tasarım örnekleri.
8 İşitme engelli kullanıcıların ergonomik ve mekânsal gereksinimleri ile bu gereksinimlere cevap veren mimari tasarım kriterlerinin örneklerle aktarılması.
9 Ödev konusunun verilmesi: Mevcut yapılı bir çevrenin analizi ve kapsayıcı mimari proje önerisi.
10 ARA SINAV
11 Kamusal mekân tasarımının önemi; Demokratik bir kamusal mekan tasarımı için yaklaşımlar
12 Sivil mimari örneklerinde kapsayıcı yaklaşımlar
13 Analizlerin ve öneri projenin tartışılması ve değerlendirilmesi
14 Ödevlerin sunumu
15 Ödevlerin sunumu
16 Dersin değerlendirmesinin yapılması

Kaynaklar

Ders Kitabı 1. o Preiser, Wolfgang F.E. & Elaine Ostroff (2011). “Universal Design Handbook”. New York: McGraw-Hill, 2001.
2. o Story, M. F., Mueller, J.L., Mace, R.L. 1998. “The Universal Design File: Designing for People of All Ages and Abilities". NC State University, The Center for Universal Design.
3. o TasarımveÖzgürlük: EngelliİnsanlarveHerkesiçinTasarım, 2007, TMMOB, Ankara Şubesi, Bülten 46, Dosya 04, Ocak.
4. o Ergenoğlu, AslıSungur (2013). “MimarlıktaKapsayıcılık: ‘HerkesİçinTasarım’”. İstanbul: Yıldız Teknik ÜniversitesiMimarlıkFakültesi.
5. o Dostoğlu, N., Şahin, E., Taneli, Y. 2009. “EvrenselTasarım: Tanımlar, Hedefler, İlkeler”, Mimarlık, sayı: 347, 23-27.
6. o DünyaEngellilerVakfı. 2011. HerkesiçinErişilebilirŞehirYönetmeliği. Hacıhasanoğlu, I. 2003. “EvrenselTasarım”. TasarımKuramDergisi, Mimar Sinan ÜniversitesiYayını, cilt:2, sayı:3, 93-101.

Değerlendirme System

Çalışmalar Sayı Katkı Payı
Devam/Katılım - -
Laboratuar - -
Uygulama - -
Alan Çalışması - -
Derse Özgü Staj - -
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği - -
Ödevler 1 15
Sunum 1 5
Projeler - -
Rapor - -
Seminer - -
Ara Sınavlar/Ara Juri 1 20
Genel Sınav/Final Juri 1 60
Toplam 4 100
Yarıyıl İçi Çalışmalarının Başarı Notu Katkısı 100
Yarıyıl Sonu Çalışmalarının Başarı Notuna Katkısı 0
Toplam 100

Kurs Kategorisi

Temel Meslek Dersleri
Uzmanlık/Alan Dersleri
Destek Dersleri X
İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri
Aktarılabilir Beceri Dersleri

Dersin Öğrenim Çıktılarının Program Yeterlilikleri ile İlişkisi

# Program Yeterlilikleri / Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Eleştirel Düşünme: Sorgulama, soyut düşünceleri ifade edebilme, karşıt görüşleri değerlendirebilme, ulaşılan sonuçları benzer ölçütlerle irdeleme becerisi. X
2 İletişim: Amacına uygun okuma, yazma, fikirlerini ifade edebilme; tasarım düşüncesini aktarabilecek farklı temsil ortamlarını kullanabilme becerisi.
3 Araştırma: Tasarım sürecine ilişkin elde ettiği bilgileri karşılaştırmalı olarak değerlendirme, belgeleme ve uygulama becerisi. X
4 Tasarlama: Yaratıcı düşünme sürecinde tasarım bilgisinin yeniden üretilmesi; sürdürülebilirlik ve erişilebilirlik gibi evrensel tasarım ilkeleri bağlamında yeni ve özgün sonuçlara ulaşabilme becerisi.
5 Dünya Mimarlığı: Dünya mimarlığını tarihsel, coğrafi ve küresel ilişkiler bağlamında anlama. X
6 Yerel Mimarlık / Kültürel Çeşitlilik: İçinde bulunulan coğrafyaya ait mimarlık oluşumlarını ve örneklerini tarihsel ve kültürel ilişkiler bağlamında anlama. Değişik kültürleri tanımlayan değer yargılarının, davranış kalıplarının, sosyal ve mekânsal örüntülerinin farklılığını anlama.
7 Kültürel Miras ve Koruma: Kültürel miras, koruma bilinci, çevresel duyarlılık ve etik sorumluluk konularını, koruma kuramlarını ve yöntemlerini anlama.
8 Sürdürülebilirlik: Doğal ve yapılı çevre ile ilgili bilgileri kullanarak gelecek nesiller üzerindeki istenmeyen çevresel etkileri en aza indirmek amacıyla çeşitli araçlardan yararlanarak sürdürülebilir tasarım yapma becerisi. X
9 Toplumsal Sorumluluk: Mimarın kamu yararını gözetme, tarihsel/kültürel ve doğal kaynaklara karşı saygılı olma ve yaşam kalitesini yükseltme konusundaki sorumluluğunu anlama. X
10 Doğa ve İnsan: Doğal sistemler ve yapılı çevrenin tasarımı ile insan arasındaki karşılıklı etkileşimi tüm yönleri ile anlama. X
11 Coğrafi Koşullar: Zemin koşulları, topoğrafya, bitki örtüsü, doğal afet riski vb. doğal özelliklerinin yanı sıra; kültürel, ekonomik, toplumsal özellikleri de dikkate alan yer seçimi, yerleşme ve bina tasarımı ilişkilerini anlama.
12 Yaşam Güvenliği: Doğal afet, yangın, vb. koşullarda güvenlik ve acil durum sistemlerinin yapı ve çevre ölçeğinde temel ilkelerini anlama.
13 Taşıyıcı Sistemler: Düşey ve yanal kuvvetlerle ayakta duran, statik ve dinamik taşıyıcı sistemlerin davranış ilkeleri ile gelişim ve uygulamalarını anlama.
14 Yapı Fiziği ve Çevresel Sistemler: Fiziksel çevre sistemlerinin tasarımında, aydınlatma, akustik, iklimlendirme vb. yapı fiziği ve enerji kullanımı konularının temel ilkelerini ve uygun performans değerlendirme araçlarının kullanımının önemini anlama.
15 Bina Kabuğu Sistemleri: Bina kabuğu malzemeleri ve sistemleri tasarımının temel ilkelerini uygulama yöntemlerini ve önemini anlama.
16 Bina Servis Sistemleri: Su ve elektrik tesisatı, sirkülasyon, iletişim, güvenlik ve yangın koruma vb. servis sistemleri tasarımının temel ilkelerini anlama.
17 Yapı Malzemeleri ve Uygulamaları: Yapı malzemelerinin teknolojik gelişimler bağlamında üretim, kullanım ve uygulamaları, çevresel etkileri ve yeniden kullanılabilirlikleri ile ilgili ilke ve standartları anlama.
18 Bina Sistemlerinin Bütünleştirilmesi: Tasarımda, strüktürel, çevresel, güvenlik, bina kabuğu, bina servis sistemlerini değerlendirme, seçme ve bütünleştirme becerisi.
19 Program Hazırlama ve Değerlendirme: Mimari proje programını kamu yararı gözetilerek işveren ve kullanıcı gereksinimlerine, uygun örneklere, mekânsal ve donanım gereksinimlerine, finansal sınırlandırmalara, arazi koşullarına, ilgili yasa, yönetmelik ve tasarım ölçütlerine göre hazırlama ve değerlendirme becerisi.
20 Geniş Kapsamlı Proje Geliştirme: Çevre ve bina sistemleri ile bina teknolojilerini dikkate alarak, bir mimari projeyi farklı ölçeklerde geliştirme ve bütünleştirme becerisi.
21 Bina Maliyetinin Gözetilmesi: Bina yapım ve kullanım maliyetine ilişkin temel etkenleri anlama.
22 Mimar-İşveren İlişkisi: İşverenin, mal sahibinin ve kullanıcının gereksinimlerini saptama ve kamu yararıyla çelişmeyecek biçimde çözümleme sorumluluğunu anlama.
23 Takım Çalışması ve İşbirliği: Tasarım ve uygulama projelerini başarıyla tamamlayabilmek amacıyla, proje takımı ve çok disiplinli ekiplerle işbirliği içinde çalışma becerisi.
24 Proje Yönetimi: Mimari proje alma yöntemleri, danışmanların seçimi, proje ekiplerinin oluşturulması, proje teslim yöntemleri, hizmet sözleşmeleri vb. konuları anlama.
25 Uygulama Yönetimi: Finans yönetimi, iş planlaması, kalite yönetimi, risk yönetimi, tartışma, uzlaşma vb. mimari uygulama sürecinin temel ilkelerini anlama.

ECTS/İş Yükü Tablosu

Aktiviteler Sayı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü
Ders saati (Sınav haftası dahildir: 16 x toplam ders saati) 16 2 32
Laboratuar
Uygulama
Derse Özgü Staj
Alan Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi 5 4 20
Sunum/Seminer Hazırlama 1 3 3
Projeler
Raporlar
Ödevler 1 10 10
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Ara Sınavlara/Ara Juriye Hazırlanma Süresi 1 5 5
Genel Sınava/Genel Juriye Hazırlanma Süresi 1 5 5
Toplam İş Yükü 75